Back

ⓘ ប៊្រុយណេ




                                               

សញ្ញាជាតិប៊្រុយណេ

សញ្ញាជាតិប៊្រុយណេ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៣២ ដោយយករចនាបថតាមលំនាំ​រូបសញ្ញា​របស់ព្រះបរមរាជវាំង​ប៊្រុយណេ។ សញ្ញាជាតិនេះមានប្រើនៅលើទង់ជាតិប៊្រុយណេដែរ។

ប៊្រុយណេ
                                     

ⓘ ប៊្រុយណេ

ប្រទេសប៊្រុយណេ ឈ្មោះផ្លូវការ ប៊្រុយណេដារូសាឡឹម ​ ជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងកោះបរនេអូ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប៊្រុយណេមានព្រំដែនជាប់ មហាសមុទ្រចិនខាងត្បួង និង រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ដែនដីប៊្រុយណេមានភូមិសាស្ត្រចែកចេញជា២ផ្នែកដោយតំបន់លីមបាង របស់រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់។ ប៊្រុយណេជារាជាណាចក្រស៊ុលតង់។ ប៊្រុយណេទទួលឯករាជ្យពីរាជាណាចក្ររួមនៅថ្ងៃទី ១ មករា ១៩៨៤។

                                     

1. ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃប៊្រុយណេធ្លាប់ជារដ្ឋមានអំនាចខ្លាំងនៅសតវត្សរ៍ទី១៤ដល់ទី១៦។ រាជាណាចក្រនេះលាតសន្ឋឹងលើកោះបរនេអូ​ទាំងមូលនិងតំបន់និរតី​ហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្ន។ ការមកដល់នៃពួកអឺរ៉ុបបានធ្វើអោយរាជាណាចក្រនេះទន់ខ្សោយជាបណ្ដើរៗ។ ចក្រភពប៊្រុយណេធ្លាក់ទន់ខ្សោយបំផុតនៅសតវត្សរ៍ទី១៩ ពេលដែលប្រទេសនេះបាត់បង់ដែនដីមួយភាគធំរបស់ខ្លួនទៅពួក White Rajahs នៃរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ រួចក៏រួមតូចនិងដាច់ជា២ដូចបច្ចុប្បន្ន។ ប៊្រុយណេស្ថិត​ក្រោម​អាណាព្យាបាលអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៨៨៨ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨៤។

មានកាបះបោរតូចមួយប្រឆាំងនឹងរាជានិយមនាទសវត្សរ៍៦០ ដែលត្រូវបង្ក្រាបដោយរាជាណាចក្ររួម។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានគេអោយឈ្មោះថា "បដិវត្តន៍ប៊្រុយណេ" ដែលបានរួមចំនែកក្នុងការបង្អាក់ការបង្កើតសហព័ន្ឋបរនេអូខាងជើង។

                                     

2. នយោបាយ

ព្រះចៅស៊ុលតង់ហាស់សាណាល់ បុលគៀស របស់ប៊្រុយណេ ងារនេះត្រូវបានបន្តរាប់តំនក្នុងរាជវង្ស គឺជាប្រមុខរដ្ឋ និងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប៊្រុយណេ។ ព្រះអង្គគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយប្រឹក្សាជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាច្រើន និង គណរដ្ឋមន្ត្រី។ បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយសារពត៌មានកាន់ជើងរដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុង។ គ្រួសាររាជវង្សនៅតែជាឋានៈដែលត្រូវបានប្រជាជនទូទាំងប្រទេសគោរព។ គ្មានអង្គការនីតិបញ្ញត្តិដែលជ្រើសឡើងដោយការបោះឆ្នោតសកលទេ។ នៅខែសីហា ២០០៤ ព្រះចៅស៊ុលតង់បានតែងតាំងសភា១ តែតាមពិតសភានោះមិនមានអំណាចគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្តល់យោបល់ដល់ព្រះមហាក្សត្រទេ។

គ្មានសេរីភាពសារពត៌មានក្នុងប្រទេសប៊្រុយណេទេ។ គេកម្រឃើញការរិះគន់រដ្ឋាភិបាលឬ​ព្រះមហាក្សត្រណាស់។

                                     

3. ភូមិវិទ្យា

ប៊្រុយណេមានដែនដីដាច់ចេញជា២ផ្នែក និងមានផ្ទៃដីសរុប ៥ ៧៦៥ គ.ម២។ ប្រជាជន៩៧%រស់នៅផ្នែកខាងលិចផ្នែកធំ ខណៈមានប្រជាជនតែ១ម៉ឺននាក់​ប៉ុណ្ណោះរស់នៅ​ផ្នែកខាងកើតដែលជាតំបន់ភ្នំស្រុកតេមប៊ូរ៉ុង។ ប្រជាជនសរុបមាន ៣៨៣ ០០០នាក់ ដែលក្នុងនោះ ៤៦ ០០០នាក់រស់នៅរាជធានី​បង់ដារសិរីបេហ្គាវ៉ាន់ Bandar Seri Begawan។ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតមាន ទីក្រុងកំពង់ផែ មួរ៉ា ទីក្រុងផលិតប្រេងកាត សេរៀ និងទីក្រុង កូឡាបេឡៃ។

ប៊្រុយណេមានស្រុក៤គឺ៖

  • ប៊្រុយណេ និង មួរ៉ា Brunei and Muara
  • តេមប៊ូរ៉ុង Temburong
  • ទូតុង Tutong
  • បេឡៃ Belait

ប៊្រុយណេមានអាកាសធាតុត្រូពិចអេក្វាទ័រ ដោយមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ សំនើមខ្ពស់ សំបូរកំដៅថ្ងៃនិងភ្លៀង។

អាកាសធាតុ

បង់ដារសិរីបេហ្គាវ៉ាន់ទទួលរងនូវអាកាសធាតុត្រូពិចសើម​។ សីតុណ្ហភាពមធ្យមប្រចាំគឺ ២៣,៦ °C ជាសីតុណ្ហភពខែក្តៅជាមធ្យម ២៩,៤°C និង ខែត្រជាក់ជាមធ្យម ២១°C ។

                                     

4. សេដ្ឋកិច្

ប៊្រុយណេជាប្រទេសតូចតែមាន។ ចំនួលពាក់កណ្ដាលបានមកពីផលិតកម្មប្រេងកាតឆៅនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ រដ្ឋាភិបាលផ្ដល់នូវសេវាសុខភាព ស្បៀងអាហារ និងទីជំរក។ រដ្ឋមានគំរោងនាពេលអនាគតក្នុងការលើកកំពស់ពលកម្មការងារ កាត់បន្ថយអត្រានៃភាពអត់ការងារធ្វើ ពង្រឹងវិស័យធនាគារនិងទេសចរណ៍ និងពង្រីកមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិភូមិន្ទប៊្រុយណេ Royal Brunei កំពុងព្យាយាមធ្វើអោយប៊្រុយណេក្លាយជាច្រកឆ្លងកាត់អន្តរជាតិរវាងអឺរ៉ុប និងអូស្ត្រាលី/ញូហ្សៀលែន។

                                     

5. វិស័យសុខាភិបាល

ប៊្រុយណេផ្ដល់សេវាសុខភាពឥតគិតថ្លៃដល់ពលរដ្ឋទាំងអស់ តាមរយៈមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ។ មកទល់ឆ្នាំ២០០៨ គ្មានមន្ទីរពេទ្យណាមួយនៅប៊្រុយណេ​ដែល​ទទួល​បានការទទួលស្គាល់​ការថែទាំសុខភាពអន្តរជាតិទេ។ បច្ចុប្បន្នគ្មានសាលាវេជ្ជសាស្ត្រនៅក្នុងប្រទេសទេ។ អ្នកដែលមានបំនងក្លាយ​ជាគ្រូពេទ្យត្រូវតែទៅ​សិក្សានៅបរទេស។ ដើម្បីធានាបាននូវការថែទាំសុខភាពសាធារណៈ រដ្ឋចាំបាច់ត្រូវជួលគ្រូពេទ្យមានជំនាញពីបរទេស។ សាលាគិលានុបដ្ឋាយិកា​មួយត្រូវបាន​បង្កើតក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៣។

                                     

6. ប្រជាសាស្ត្រនិងវប្បធម៌

ប្រហែល២ភាគ៣នៃប្រជាជនប៊្រុយណេមានដើមកំនើតពីជនជាតិម៉ាឡេ។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាម៉ាឡេ និង ភាសាអង់គ្លេស។ មានប្រជាជននិយាយភាសាចិនមួយក្រុមតូចដែរ។

សាសនាឥស្លាមជាសាសនារបស់រដ្ឋ។ សាសនាផ្សេងទៀតមាន ពុទ្ឋសាសនា និង គ្រឹស្តសាសនា និងសាសនាជនជាតិដើមតូចៗជាច្រើនទៀតនៅតំបន់ដាច់ស្រយ៉ាល។

ប៊្រុយណេហាមមិនអោយមានការជួញដូរនិងការផឹកគ្រឿងស្រវឹងជាសាធារណៈទេ។ ជនបរទេសនិងជនមិនមែនមូស្លីមត្រូវបានអនុញ្ញាត​អោយយកចូលជា​អតិបរមា ១២កំប៉ុងចំពោះស្របៀ និងចំនុះ២លីតចំពោះគ្រឿងស្រវឹងផ្សេងទៀត។ តាំងពីមានការហាមឃាត់នោះមក ហាងស្រានិងបារទាំងអស់ត្រូវបានបង្ខំ​អោយបិទទ្វារ។ ទោះជាបែបនេះក៏ដោយ នៅមានភោជនីយដ្ឋានមួយចំនួននៅតែផ្ដល់សេវាកម្មគ្រឿងស្រវឹង​ក្នុងប៉ាន់តែ ដោយខុសច្បាប់។

                                     
  • សញ ញ ជ ត ប រ យ ណ បច ច ប បន នត រ វប នប រ ត ងព ឆ ន ដ យយករចន បថត មល ន រ បសញ ញ របស ព រ បរមរ ជវ ង ប រ យ ណ សញ ញ ជ ត ន ម នប រ ន ល ទង ជ ត ប រ យ ណ ដ រ
  • ប រ យ ណ ទ ប យ ងត មរប បថ ម ន ក រប ដ រវ នធ វ ជ ម ច ស ដ យធ វ ត មក រវ លជ ន អក ខរក រម ស ង ហប រ ប នយល ព រមទទ លធ វ ជ ន សដ យស រ ប រ យ ណ
  • ធ វ ឡ ងន ទ ក រ ង បង ដ រស រ ប ហ គ វ ន ប រទស ប រ យ ណ ព ថ ង ទ ដល ថ ង ទ ស ហ ន ជ ល កទ ម យហ យដ លប រ យ ណ ធ វ ជ ម ច ស ផ ទ ស ហ គ ម
  • ធ វ ឡ ងន ទ ក រ ងក ឡ ឡ ព រ ប រទសម ឡ ស ព ថ ង ទ ដល ថ ង ទ ធ ន ប រ យ ណ ឥណ ឌ ន ស ន ង ហ វ ល ព ន ត រ វប នគ អន ញ ញ តន ទ ប ផ តអ យច លជ សម ជ កន ស
  • ពហ ក ឡ ដ ឋ នស ណ យ ន ក ឡ ន រដ ឋធ ន ច ក រត ក រ មអធ បត ភ ព ល កប រធ ន ធ បត ស ហ រត ប រទ សម ច ស ផ ទ ត រ វប នដ ក ពណ 1 - ប រ យ ណ
  • ប នធ វ ជ ម ច ស ផ ទ ស ហ គ ម ក រត រលប មកវ ញរបស កម ព ជ ន ង ប រ យ ណ ធ វ អ យស ហ គ មល កទ ក ល យជ ស ហ គ មដ ប ងគ ដ លសម ជ កទ ង ច លរ មប រក ត
  • ដ លបច ច ប បន នប ដ រឈ ម ជ PhilSports Arena ប រទ សម ច ស ផ ទ ត រ វប នដ ក ពណ 1 - ប រ យ ណ ព លន ន ជ ប រទ សអ ណ ន គមអង គ ល សន ឡ យ ក យស ព ន ឋ ត នន ស ប ញ ក ភ ល ង ប ញ ព រ ញ
  • ថ ម ឡ ស ល ក: ស ង ហប រ ឥណ ឌ ន ស ហ វ ល ព ន ល ក: ម យ ន ម ប រ យ ណ ល ក : វ តណ ម ឡ វ រ ប បញ ច លទ ងព លអន គតឆ ប ៗន ជ យល ភ រ ម ល ក
  • ន ម ត តសញ ញ ន ល សកលល ក អ ហ គ ន ស ថ ន អ ម ន អ ស ប ហ សង ប រ ន ប ត ន បង ក ល ដ ស ប រ យ ណ កម ព ជ ច ន អ ហ ស ប ហ សកហ ស ឥណ ឌ ឥណ ឌ ន ស អ រ ង អ រ ក
  • November 9, 2019 ក រស ងផ នក រស ដ ឋក ច ច ន ងអភ វឌ ឍន - ច ន នប រជ ជន ប រទ ស ប រ យ ណ www.depd.gov.bn អង គ ល ស ដកស រង ន ថ ង 2017 - 12 - 12 Government Information
  • ព រ រ ជ ណ ចក រន ដ ឡន បង ក ល ដ ស ប រ ង ប គ ស ថ ន ប លហ គ រ ប ឡ ញ ប លហ ស ក ប រ យ ណ ភ វ ល ព ន ម ឡ ស សហព ន ធរ ស ស សហរដ ឋ សហរ ជ ណ ចក រ ស ណ ហ គ ល ហ គ ណ
  • វ រ មម នទ ងប រទ សត ចៗ ដ លម នក ររ កច រ នជ នល ន ដ ចជ ប រទ សស ងហ គ ព រ ន ង ប រ យ ណ ដ លប នច លជ សម ជ កអ ស ន ន ក ន ងឆ ន ជ ដ ម ដ លម នស វម នក រព រ យប

Users also searched:

...
...
...