Back

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង




                                               

រាជវង្សមិង

ចុងសម័យរាជវង្សមិងដែលមានតែភាពទ្រុឌទ្រោម តែជនជាតិនីចឺនភាគខាងលិចឆៀងខាងជើងនៃផែនដីតាមិងរឹងមាំឡើងជាលំដាប់។ នូរហាឈី មេដឹកនាំដែលពូកែទាំងធ្វើសង្គ្រាម គ្រប់គ្រង និងចេះភាសាហានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ បានចាប់ផ្ដើមបង្រួបបង្រួមជនជាតិនីចឺនឲ្យមានឯកភាព និងបង្កើតកងទ័ព ៨ កងពលឡើង។ ទាំង ៨ កងពលនេះមានតួនាទីទាំងជាអង្គការគ្រប់គ្រងនិងអង្គការយោធា។ តែពេលនោះ ដើម្បីកុំឲ្យរាជសំណាក់មិងសង្ស័យ នូរហាឈីជ្រើសរើសយកឋានៈខ្លួនជាមន្ដ្រីរាជសំណាក់មិង និងបញ្ជូនសួយសាអាករឲ្យរហូតធ្វើឲ្យរាជសំណក់មិងទុកចិត្ដថាជាមិត្ដ ដល់ថ្នាក់រាជសំណាក់ប្រទានតំណែងឡើងជាមេទ័ពឡុងហ៊ូ នាគខ្លា។ រហូតដល់ឆ្នាំគ.ស ១៦១៦ ពេលនូរហាឈីឃើញស្ថានការណ៍សមស្របហើយ ក្រោមការគាំទ្ររបស់មេដឹកន ...

                                               

ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ទីបេ

ដើមឡើយនោះ ប្រជាជនទីបេគោរពខ្នោច ព្រាយ ទេវតា ម្យ៉ាងហៅថា លទ្ធិបនប៉ោ បន្ទាប់មក ព្រះបាទស្រងស័នគ័មប៉ោ ព្រះមហាក្ស័ត្រនៃទីបេ បានរៀបអភិសេកជាមួយរាជបុត្រីនៃប្រទេសនេបាល និង រាជបុត្រីនៃប្រទេសចិន ជាអ្នក គោរពព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ព្រះពុទ្ធសាសនាទើបបានផ្សព្វផ្សាយចូលមកកាន់ប្រទេសទីបេ។ ព្រះបាទស្រងស័នគ័មប៉ោ ទ្រង់បានបញ្ជូនរាជទូនាម ថនមិស័នភោតៈ ទៅសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា និង ភាសាផ្សេង ៗ នៅប្រទេសឥណ្ឌា និង បានរចនាកែប្រៃអក្សរឥណ្ឌា មាសរសេរជាភាសាទីបេ ជាឧបករណ៍ក្នុងការអារាធនាពុទ្ធធម៌ចូលមកកាន់ប្រទេសដោយការប្រែគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាភាសាសំស្រ្កឹតជាភាសាទីបេជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងយុគដំបូងនោះ នៅពុំទាន់បានផ្សាយផ្សាយទ ...

                                               

អាណាចក្រជិន

អាណាចក្រជិនស្ថាបនាដោយជនជាតិនីចឺន មានវ៉ាន់យៀន អាគូតា ឬឈ្មោះដែលគេស្គាល់ថា" ជិនថៃជូ” ជាបឋមក្សត្រ។ ដំបូងមានរាជធានីនៅហ៊ុយនិង ។ ក្រោយមកប្ដូររាជធានីមកក្រុងយៀនជិង និងប្ដូររាជធានីម្ដងទៀតមកយេនជិង ។ ជាយូរមកហើយបុព្វបុរសរបស់ជនជាតិនីចឺនមកអាស្រ័យនៅបរិវេណជួរភ្នំឆាងប៉ៃសាននិងទំនាបទន្លេហឺយឡុងចៀន។ រឿងរ៉ាវរបស់ជនជាតិនីចឺនមិនឃើញមានកំណត់ត្រាក្នុងប្រវត្ដិសាស្ដ្ររហូតដល់ក្នុងសម័យប្រាំរាជវង្សដែលនិយាយថា ជាជនជាតិដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជនជាតិឈីតាន់ នៃអាណាចក្រលៀវ។ ខែកញ្ញាឆ្នាំគ.ស ១១១៤ អាគូតា មេកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិនីចឺននាំកងកម្លាំងវាយដណ្ដើមអំណាចពីពួកឈីតាន់ត្រង់បរិវេណមាត់ទន្លេ ជាទីដែលបច្ចុប្បន្នគឺជាទន្លេឡាលិនហឺ តំបន់ជាយដែន ...

                                               

រាជវង្សខាងជើងខាងត្បូង

ឆ្នាំគ.ស ៤២០ រាជវង្សជិនខាងកើតដួលរលំ។ ភាគខាងត្បូងរបស់ចិនបានកើតឡើងជារាជវង្សគ្រប់គ្រងដែនដីភាគខាងត្បូងរបស់ចិនចំនួន ៤ រាជវង្សតាមលំដាប់ ដូចជា សុង ឈី លៀង និងឆឺន ដែលមានរយៈពេលនៃការគ្រប់គ្រងរយៈពេលខ្លី សរុប ៩៥ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ រាជវង្សខ្លះគ្រប់គ្រងបានខ្លីបំផុត មានពេលត្រឹម ២៣ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ចាត់ទុកជាកំឡុងពេលដែលចិនមានអត្រាការប្ដូរអំណាចគ្រប់គ្រងផែនដីញឹកញាប់បំផុត។ រាជវង្សសុង ឆ្នាំគ.ស ៤២០-៤៧៩ លិវអ៊ី អ្នកស្ថាបនារាជវង្សសុង ដែលបានអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងបានរឹងមាំឡើងក្នុងកំឡុងចុងសម័យរាជវង្សជិនខាងកើត ដោយលិវអ៊ីបានទទួលជ័យជម្នះតាមរយៈការដណ្ដើមអំណាចនៃ ៤ ត្រកូលធំៗ នៃរាជវង្សជិនខាងកើត ដូច្នេះ ក្នុងឆ្នាំគ.ស ៤២០ លិវអ៊ីដកអំណាចស្ដេចរ ...

ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង
                                     

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង

ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង ដែលគេបានដឹងចាប់ផ្ដើមជាមួយស្ថានីយ៍បុរាណវិទ្យាដ៏សំខាន់មួយនៅបានជៀង។ ការកំណត់កាលបរិច្ឆេទនៃបុរាណវត្ថុពីស្ថានីយ៍នេះមានភាពចម្រូងចម្រាស ប៉ុន្តែមានការយល់ស្របគ្នាថាយ៉ាងហោចណាស់ក៏នៅកៀកនឹងឆ្នាំ៣៦០០ មុ.គ.ស. ពួកអ្នកស្រុកបានបង្កើតឧបករណ៍ធ្វើពីសំរឹទ្ធិ និង បានចាប់ផ្ដើមដាំដុះស្រូវ ដែលផ្ដល់នូវសន្ទុះដល់អង្គការសង្គមនិងនយោបាយ។

ក្រោយមក អរិយធម៌ម៉ាឡេ មន និង ខ្មែរបានរុងរឿងក្នុងតំបន់មុនពេលការទន្ទ្រានរបស់ពួកស្យាម រាជាណាចក្រដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់បំផុតក្នុងពេលនោះគឺ ឝ្រីវិជយនៅភាគខាងត្បូង នគរទ្វារវតីនៅថៃកណ្ដាល និង អាណាចក្រខ្មែរតាំងនៅអង្គរ។

ពួកស្យាមទៃយគឺជាប៉ែកនៃក្រុមជាតិពន្ធុភាសាដែលគេស្គាល់ថាទៃ ក្រុមមួយដែលរួមមានពួកលាវ ពួកជននៃតំបន់ឝាននៃភូមាភាគឦសាន ពួកជ័ងនៃខេត្តគ័ងឝ៊ីនៅចិន ហើយនិងពួកធ និងពួកនុងនៃវៀតណាមខាងជើង។ បំលាស់លំនៅពីចិនខាងត្បូងមកដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍បានកើតឡើងពីដំបូងកំឡុងសហស្សវត្សទីមួយ គ.ស. ប្រហែលទំនងជាឆ្លងកាត់លាវខាងជើង។

កំឡុងសហស្សវត្សទីមួយ គ.ស. ពួកទៃបានរៀបចំជាអង្គភាពតូចៗមិនច្បាស់លាស់ដែលគេស្គាល់ថា មឿង ។ ភាគច្រើនពួកទៃបានប្រែមកកាន់ទំរង់នៃសាសនាព្រហ្មញ្ញ ដែលមានស្លាកស្នាមនៅតែឃើញក្នុងការប្រតិបត្តិសាសនារបស់ទៃយបច្ចុប្បន្ន។ រវាងសតវត្សទី៦ និងទី៩ គ.ស. ពុទ្ធសាសនាត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងដែនដីនិយាយទៃ ប្រហែលឆ្លងចូលមកតាមភូមា និងប្រែក្លាយជាសាសនាមួយដែលមានគេកាន់ច្រើនលើសគេ។ ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ឥឡូវបានកាន់នៅថៃដែលត្រូវបាននាំចូលមកដោយពួកសាសនទូតមកពីស្រីលង្កាក្នុងសវត្សទី១៣។

ពង្សាវតារនឿ ពង្សាវតារជើង គឺតំរាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនៃសម័យកាលនេះ។ កាលបរិច្ឆេទនៃការចងក្រងលើកដំបូងមិនត្រូវបានដឹង ប៉ុន្តែអ្វីនៅខាងក្នុងអូសបន្លាយចាប់ពីឆ្នាំ៥០០ គ.ស. ចុះមកដើមសតវត្សទី១១។ ការរៀបរៀងសាជាថ្មីត្រូវបានចងក្រងឡើងនៅដើមសម័យរតនកោសិន្ទ្រ៍។

                                     
  • ដ ចជ មន ស សឡ ផ ង Lampang ក ជ ឧទ ហរណ ម យដ រ ស នល ដ លត រ វប នរកឃ ញ ដ ប ង ក ឡ ងព លក ន យ ក ន ងខ ត តឡ ផ ង ប រទ ស ថ ក ររកឃ ញត រ វប នច ក លបរ ច ឆ ទព ប រហ ល
  • វ យ ធប រ ដ លប រហ លស ថ តន ទ ប រជ ជនប ណ មន ខ ត តព រ វ ង ឯកស រយ ង ប រវត ត ស ស ត រ ដ ប ង បង អស របស វ ន គ ជ ក រព ពណ ន អ ព ប សកកម មន ជនជ ត ច ន
  • ក ន ង ផ ស រ ហ ន ថ អង គ ល ស Stock Exchange of Thailand - SET ដ លម នអក សរក ត ថ SET គ ជ ផ ស រម លបត រទ ដ ប ង គ បង អស ជ ប រវត ត ស ស ត រ របស ប រទ ស ថ Economy
  • ដ ប ង ន អ យ ឆ ន ប រទ ស ថ ប នទទ លម នន យករដ ឋមន រ ត ស រ ដ ប ង គ បង អស គ អ នកស រ យ ងឡ ក ស ណ វ តត រ ន ក ន ងឆ ន ន យករដ ឋមន ត រ ថ
  • ន យ មកក ន ទ បក ឥណ ឌ ច ន ព កអ នកប រ ជ ញរកឃ ញថ ក រធ វ ស រ វ ន ងស រ ទ ធ ដ ប ង គ ដ លធ វ ន ត បន អ ស អ គ ន យ ត រ វធ វ ឡ ងដ យព កមន ស សអស ទ ងន ន សតវត សទ
  • ន ងម ខង រន ស សន ប រវត ត ទ វ បអ ស អ ចន យ យថ ជ ស ណ ម យន ប រវត ត ស ស ត រ ច រ នត បន ឆ ន រន ដ ច ព គ ន អ ស ខ ងក ត, អ ស ខ ងត ប ង
  • of lions and tigers, and various metallic vessels. ប រវត ត ស ស ត រ ដ មដ ប ងកម ព ជ រដ ឋដ ប ងៗន ថ Migration period of ancient Burma Peopling of Thailand
  • ក រ ព ព រ ន ម ជ ភ ស ស ស ក រ ត ន គ រ បឋម ន ប រវត ត ស ស ត រ របស ព រ រ ជ ណ ចក រ ថ ព រ មហ ក សត រ ថ ក ប ន យក ស ព ទ ខ ម រ ម យ ច ន ន មក ប រ ប រ ស ផង ដ រ
  • ហ យប រឌ តន វអត តសញ ញ ណវប បធម ដ យឡ កផ ទ ល ខ ល ន ក លព ម ន ក រស ក ស ល រដ ឋដ មក ន ង ប រវត ត ស ស ត រ ថ ត រ វប នក ណត ព រ ដ នត រ មប រ ន ច ឆ យទ ងដ មក ណ តន ងអត ថ ភ ពរបស វ ប
  • ន ងប នរត គ ចខ ល នទ ក ន កម ព ជ ភ គព យព យដ លគ រប គ រងដ យ ថ ដ លព កគ ជ ច ងក រ យប នច លរ មកម ល ង ន ក ន ងក រ មទ មទ រឯករ ជ យ ដ ប ង គ ម យ គ ខ ម រឥស សរ ចលន ជ ត ន យមដ លម នន

Users also searched:

...
...
...