Back

ⓘ សង្គ្រាមត្រជាក់




                                               

អាល់ហ្វ្រិដ ណូបែល

អាល់ហ្វ្រិដ ប៊ែរណា ណូបែល កើតនៅថ្ងៃទី ២១​ តុលា ១៨៣៣ នៅស្តុកហូម ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១០​ ឆ្នូ ១៨៩៦ នៅ សង់រ៉េម៉ូ អ៊ី​តាលី។ គាត់មានសញ្ជាតិស៊ុយអែត។គាត់ជាអ្នកគីមីវិទ្យា វិស្វករ អ្នកស្រាវជ្រាវបង្កើតវត្ថុថ្មី អ្នកផលិតអាវុធ និងជាអ្នករកឃើញគ្រាប់បែក។ គាត់ជាស្ថាបនិកនៃរង្វាន់ណូបែល។ ជាកិត្តិយសដល់រូបលោកឈ្មោះលោក​ត្រូវបាន​​ផ្តល់ទៅឈ្មោះធាតុគីមី ណូបែលល្យូម។

                                               

ប៉មតូក្យូ

ប៉មតូក្យូ គឺជាប៉មមួយស្ថិតនៅឧទ្យានស្ស៊ីបា,​ មីណាតុ, ទីក្រុងតូក្យូ នៃប្រទេសជប៉ុន។ ប៉មនេះមានកំពស់៣៣២,៦ម៉ែត្រ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសំនង់មួយដែលមានកំពស់ខ្ពស់ជាងសំនង់ដទៃទៀតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។ ការរចនាប្លង់របស់ប៉មនេះយកតាមគំរូប៉មEiffel នៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង។ បើទោះបីជាប៉មនេះមានកំពស់៨,៦ម៉ែត្រ ខ្ពស់ជាងប៉មEiffel ក៏ដោយ ក៏ប៉មនេះមានទំងន់ប្រហែល៤០០០តោន ខណៈប៉មEiffel​មានទំងន់រហូតដល់ទៅប្រហែល៧៣០០តោន។ ប៉មនេះត្រូវបានគេលាបពណ៌សនិងពណ៌ទឹកក្រូចចំរុះដោយយោងទៅតាមនាយកដ្ឋានសុវត្ថិភាពអាកាស។ ពីព្រលប់រហូតដល់យប់ជ្រៅ ប៉មនេះបញ្ចេញពណ៌លឿងយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅសិសរដូវ និងនិទាឃរដូវ ហើយបញ្ចេញពណ៌ប្រាក់ឬពណ៌ស នៅរដូវក្តៅនិងរដូវស្លឹកឈ ...

                                               

ស្ដេចចក្រពត្តិ

ពាក្យ​ថា ចក្រពត្តិ ​ ជា​ពាក្យ​ក្នុង​ភាសា​បាលី ត្រូវ​នឹង​ពាក្យ​ថា ចក្រវារទិន ឬ​សរសេរ​តាម​អក្សរ​ភាសា​ហ៊ិណ្ឌី चक्रवर्ति គឺ​ជា​ពាក្យ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​សម័យ​បុរាណ ដើម្បី​និយាយ​យោង​ទៅ​ដល់​អ្នក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ក្នុង​ក្តី​ស្រម័យ ម្នាក់ ដែល​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ប្រកប​ដោយ​គុណធម៌ ។ រាជ្យ​របស់​ស្តេច​ចក្រពត្តិ​ត្រូវ​គេ​ហៅ​ថា​ សវ៌ភូម ។ នៅ​ក្នុង​​ន័យ​ដើម ពាក្យ​​បន្សំ ចក្រពត្តិ មាន​ន័យ​ថា "កង់​របស់​ទ្រង់​កំពុង​វិល ពោល​គឺ​ "កង់​រទេះ​របស់​ទ្រង់​កំពុង​វិល​ទៅ​គ្រប់​ទិសទី​ដោយ​គ្មាន​ឧបសគ្គ ។ បើ​វិភាគ​តាម​ន័យ​ម្យ៉ាង​ទៀត ពាក្យ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា "​កង់​រទេះ​កំពុង​វិល​" ពោល​គឺ "​តាម​រយៈ​វា ធម្មចក្រ ដែល​ជា​កង់​នៃ​ធម៌ ...

                                               

Eurocopter Tiger

Eurocopter ខ្លាគឺជាបួនភាគ ឧទ្ធម្ភាគចក្រវាយប្រហារពីរម៉ាស៊ីនដែលជាលើកដំបូងបានចូលបម្រើក្នុងឆ្នាំ 2003 ។ វាត្រូវបានផលិតដោយ Eurocopter ដែលជាក្រុមហ៊ុនស្នងទៅAérospatialeនិងការបែងចែកឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់របស់ក្រុមហ៊ុន Daimler AG បានអវកាស-Benz ដែលបានកំណត់វាជាការសហគមន៍អឺរ៉ុប 665 ។ នៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខ្លានោះនៅក្នុងប្រទេសបារាំងនិងអេស្ប៉ាញដែលវាត្រូវបានគេហៅថា Tigre បាន។ ការអភិវឌ្ឍនៃខ្លាបានចាប់ផ្តើមក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមត្រជាក់វាត្រូវបានគេមានគោលបំណងដំបូងថាជាវេទិកាឧទ្ធម្ភាគចក្ររថក្រោះប្រឆាំងដែលត្រូវបានប្រើប្រឆាំងនឹងការលុកលុយរបស់សូវៀតដីមួយនៃអឺរ៉ុបខាងលិច។ ដោយសារតែរយៈពេលអភិវឌ្ឍយូរក្នុងអ ...

                                               

វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចម្ការដូង

វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចម្ការដូង គឺវិទ្យាល័យមួយដែលមានសិស្សគ្រប់បណ្តាខេត្ត ភូមិ ស្រុកនានា​ មកសិក្សាស្រាវជ្រាវដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះដឹង។វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចំការដូងមានទីតាំងបច្ចុប្បន្ននៅភូមិភ្នំលាវ ឃុំពងទឹក ស្រុុកដំណាក់ចង្អើរ ខេត្តកែប។ វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចំការដូងត្រូវបានសាងសង់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៦មកម្ល៉េះកាលនោះមានតែអាគារមួយខ្នងតែប៉ុណ្ណោះរហូតដល់ឆ្នាំ២០០៣,២០០៤,២០០៥.សាលាបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់បច្ចុប្បន្នមានអាគារសម្រាប់សិក្សារាល់ថ្ងៃចំនួន៥អាគារ អាគារកាត់ដេរចំនួនមួយ​ ក្លឹបយុវជនចំនួនមួយដែរនិងជាពិសេសគឺមានអាគារធនធានដ៍ល្អមួយដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម្រាប់ពិសោធន៍ សិក្សាអំពីComputer មិនតែប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ២០១៨ថ្មីៗនេះមានកា ...

                                               

កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរី

អង្គការសន្ធិសញ្ញាវ៉ាសូរី, មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងជនុបត្ថម្ភ ឬត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរី គឺជាសន្ធិសញ្ញាការពារជាតិរួមមួយដែលបានចុះនៅទីក្រុងវ៉ាសូរី, ប្រទេសប៉ូឡូញ រវាងសហភាពសូវៀតនិងសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមទិសបូព៌ាចំនួន ៧ ទៀតនៅអឺរ៉ុបកណ្តាលនិងខាងកើតនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៥ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់។ កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរីគឺជាការបំពេញបន្ថែមផ្នែកយោធាដល់ក្រុមប្រឹក្សាសម្រាប់ជំនួយសេដ្ឋកិច្ចជនុបត្ថម្ភ ដែលជាអង្គការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់សម្រាប់រដ្ឋសង្គមនិយមនៅអឺរ៉ុបកណ្តាលនិងខាងកើត។ កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរីត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចត្រូវបានរាប់បញ្ចូលទៅក្នុងអង្ ...

                                               

រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១៣៖វាយផ្តាច់ព្រ័ត្រ

មានន្ទជិះសេះយ៉ាងលឿនស្លុងបោលសំដៅទៅទិសខាងជើងកាត់ព្រៃមួយយ៉ាងធំដែលសម្បូរពោពាសទៅដោយរុក្ខជាតិធំតូច។ អ្នកនឹងស្រលាញ់ប្រទេសខ្មែរក្រៃពេក។ ដោយប្រទេសខ្មែរមានព្រៃជាធនជាន ហើយដែលកូនខ្មែរស្រាវយកមិនចេះអស់។ ខាងលើមេឃផ្កាយរះព្រោងព្រាតនាកណ្តាលនភាល័យពណ៌បៃតងខ្ចី ធាតុអាកាសត្រជាក់ស្រួលរកប្រទេសណាមកប្រដូចគ្មានឡើយ។ បុរសស្រលាញ់ប្រទេសខ្មែរ ស្រលាញ់ជនជាតិខ្មែរ ស្រលាញ់នឹងសាច់នឹងឈាមអ្នក តែមាណពអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងធំអនេកគឺខ្មែរមិនឯករាជ្យ។ យាមទីពីរ។ផ្កាយព្រឹករះត្រឈៃនៅទិសខាងកើត។ អ្នកជិះសេះយើងអស់កម្លាំងយ៉ាងខ្មាំង។ លបស្តាប់ខាងក្រោយគ្មានឮសូរអ្វីសោះ។ ទឹកចិត្តដ៏រីករាយមកគ្របដណ្តប់អ្នក។ បរិយាកាសព្រួយភ័យបើកវាំងននចេញស្រឡះពីដើមទ្រូងដើម្បីទុ ...

                                               

គោកព្រេច

ឃុំគោកព្រេច គឺជាឃុំមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ នៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយនៅឃុំនោះមានបង្កើតសាលារៀន​ ជាច្រើនសំរាប់ក្មេងៗដែលរស់នៅក្នុងនោះ ។បើនិយាយពីស្ថានភាពរស់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ប្រជាជននៅទីនោះគឺមិនសូវជាជឿនលឿនប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះមានអ្នកចេះដឹងតិចតួចទេនៅក្នុងខេត្តតាកែវ។ សព្ចថ្ងៃនេះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០០០ គឺវាមានភាពផ្ទុយស្រលះពីមុន ព្រោះពេលនេះមាន អ្នកដឹកនាំជាច្រើនមានភាពវៃឆ្លាតបានធ្វើអោយ ឃុំ​ គោកព្រេចអាចបង្កើតសាលារៀនគឺសាលាបឋមសិក្សាសុខអានព្រៃជើងនិងវិទ្យាល័យសុខអានសូបិណដែលអាចអោយកុមារានិងកុមារីបានចូលរៀនបានស្ទើរទូទាំងឃុំ ដែលអាចកាត់បន្ថយអត្រាការមិនចេះអក្សរបានមួយភាគធំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំនិងបានកាត់ ...

                                               

ប្រពៃណីប្រជុំបិណ្ឌ និង ការបោះបាយបិណ្ឌ

អត្ថន័យ ប្រពៃណីប្រជុំបិណ្ឌ និង ការបោះបាយបិណ្ឌ ១) ការប្រកាន់ជំនឿ នៅសម័យមុនព្រហ្មញ្ញសាសនានិងពុទ្ធសាសនា ចូលមកដល់៖ កាលដើមឡើយ ពលរដ្ឋទូទៅ នៅទឹកដីខ្មែរ បានប្រកាន់យក ជំនឿដ៏ធំមួយ ហៅថា ជំនឿវិញ្ញាណនិយម ឬ ជំនឿអារក្សអ្នកតា Animism គឺការប្រកាន់យកជំនឿ ទៅលើវិញ្ញាណក្ខន្ខ័ សក្តិសិទ្ធិ រក្សាទឹកដីព្រៃភ្នំ និងជីវិតមនុស្សសត្វ។ នៅក្នុងជំនឿនេះ គ្មានព្រះអាទិទេព ឬ ព្រះពុទ្ធទេ មានតែវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធសក្តិសិទ្ធិ រក្សាលោក ដូចជា៖ ក. អ្នកតា អ្នករក្សាព្រៃភ្នំនិងសត្វ ដែលរស់នៅអាស្រ័យព្រៃភ្នំ ជាជម្រក ខ. អារក្ស អ្នករក្សាទឹក និងសត្វ ដែលរស់នៅ អាស្រ័យទឹក ជាជម្រក គ. មេមត់ អ្នករក្សាវិន័យ និងរបៀបរៀបរយ ប្រចាំមណ្ឌលរស់នៅ ឃ. ព្រះភូមិ អ្នក ...

                                               

ឥទ្ធិលពលរបស់សត្វមកលើជីវភាពមនុស្សខ្មែរ

តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ មនុស្សនិងសត្វតែងតែរស់នៅដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងធម្មជាតិ ។ ម្ល៉ោះហើយ ទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងបីនេះ តែងតែជះឥទ្ធិពលដល់គ្នាទៅវិញទៅមក ។ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ វត្តមានសត្វនៅទីកន្លែងណា សម្រែកសត្វរាត្រីចរ មានប្រផ្នូលយ៉ាងណានោះ ក៏នៅតែមានមនុស្សខ្មែរជឿ និងយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសនៅឡើយ ។ បន្ទាប់ទៅនេះ ខ្ញុំសូមលើកយកបាតុភូតមួយចំនួនមកបង្ហាញជូនដើម្បីជ្រាប និងទុកជាការយល់ដឹងខ្លះ ៗ អំពីជំនឿរបស់ខ្មែរ ពីបុរាណ ។ ១- សម្រែកខ្លែងស្រាក ខ្មែរយើងធ្លាប់ជឿថា ខ្លែងស្រាក មៀម លលកខ្មោច សុទ្ធសឹងជាអ្នកបំរើ ឬជាអ្នកនាំសាររបស់ខ្មោច ព្រាយ បិសាច ។ សម្រែកសត្វទាំងនេះនៅពេលយប់ ច្រើនតែធ្វើឲ្យមនុស្សម្នាក្មេងចាស់ ភ័យ ខ្លាចញ័រ ...

                                               

BTS (band)

BTS ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា Bangtan Boys គឺជា ក្រុមក្មេងប្រុស កូរ៉េខាងត្បូង 7 នាក់ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ក្រុម Big Hit Entertainment នៅក្នុងឆ្នាំ 2013 ។ ឈ្មោះនេះបានក្លាយជា ខ្នងបង្អែក សម្រាប់ រឿង Beyond the Scene នៅខែកក្កដាឆ្នាំ 2017 ។ ក្រុមតន្រ្តីនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់សិល្បៈថ្មីនៃពានរង្វាន់ឆ្នាំសម្រាប់បទ "No More Dream" និងទទួលបានភាពល្បីល្បាញជាមួយអាល់ប៊ុមបន្ទាប់របស់ពួកគេ Dark & Wild: បានឈ្នះពានរង្វាន់អាល់ប៊ុមប្រចាំឆ្នាំនៅ 2016 Melon Music Awards ។ អាល់ប៊ុមកូរ៉េពេញលេញពេញលេញរបស់ពួកគេ, 2016, បានលក់ច្រើនជាង 1.5 លានច្បាប់ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយទៅជា "អ្នកលក់រាប់លាន" ដំបូងរបស់ BTS ។ ក្រុម BTS បានចេ ...

                                               

ឧបាលិបញ្ចកៈ

សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។ ឧបាលិបញ្ចកៈ និយាយអំពីអនិស្សិតវគ្គ១ កម្មនប្បដិប្បស្សម្ភនវគ្គ១ វោហារវគ្គ១ ទិដ្ឋាវិកម្មវគ្គ១ ចោទនាកណ្ឌវគ្គ១ ធូតង្គវគ្គ១ មុសាវាទវគ្គ១ ភិក្ខុនោវាទវគ្គ១ ឧព្វាហិកាវគ្គ១ អធិករណវូបសមវគ្គ១ សង្ឃភេទវគ្គមានធម៌៥យ៉ាង១ ទុតិយសង្ឃភេទវគ្គ មានធម៌៥យ៉ាង ដូចមុន១ អាវាសិកវគ្គ១ កឋិនត្ថារវគ្គ១ រួមទាំងអស់ ត្រូវជា១៤វគ្គ ដែលព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ប្រកាសទុកមកហើយដោយល្អ។

សង្គ្រាមត្រជាក់
                                     

ⓘ សង្គ្រាមត្រជាក់

សង្គ្រាមត្រជាក់ គឺជា​ជម្លោះ ដែល​កើតឡើង​ដោយ​ភាពតានតឹង និង​ការប្រកួតប្រជែង​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាព​សូវៀត ព្រមទាំង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រៀងៗខ្លួន​ចាប់តាំងពី​ពាក់កណ្ដាល​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៤០ ដល់​ដើម​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០​។ ក្នុងកំលុង​ពេលនេះ ភាគី​នៃ​កំពូល​មហាអំណាច ទាំងពីរ​បាន​ស្ដែងឡើង​នូវ​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា មធ្យោបាយ​ឃោសនា ការធ្វើចារកម្ម ការអភិវឌ្ឍ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ឧស្សាហកម្ម​កម្រិតខ្ពស់ និង ការប្រកួតប្រជែង​ផ្នែក​បច្ចេកវិជ្ជា ។ កំពូល​មហាអំណាច​ទាំងពីរ បាន​ចំណាយ​ថវិកា​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​ការការពារ ការរត់ប្រណាំង​សព្វាវុធ និង​សង្គ្រាម​ដោយប្រយោល​ជាច្រើន​ទៀត​។

ទោះបីជា​សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាព​សូវៀត បាន​រួមគ្នា​ប្រឆាំង​ប្ស៊ីប្លុកមហាអំណាចណាស៊ីស Axis Powers ក្នុងកំលុង​សង្គ្រាមលោកលើកទី២​។ ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​ខ្វែងគំនិត​គ្នា​យ៉ាង​ស្រួចស្រាល់ លើ​ប្រធានបទ​ជាច្រើន ទាំង​ក្នុងពេល និង​ក្រោយពេល​សង្គ្រាម ជាពិសេស​ក្រោយពេល​ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី២​។ សង្គ្រាម​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ និង​ធ្វើឲ្យ​មហាអំណាច​ខ្លះ​បាន​ធ្លាក់ចុះ មានតែ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាព​សូវៀត ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​បាន​ក្លាយទៅជា​កំពូល​មហាអំណាច​ទាំង​វិស័យ យោធា សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិជ្ជា និង នយោបាយ​។ នៅក្នុង​ការបែកបាក់​នៃ​ពិភពលោក​នេះ ប្រទេស​ជាច្រើន​បាន​ងាកទៅរក​ប្លុក​មួយ​ក្នុងចំណោម​កំពូល​មហាអំណាច​ទាំងពីរ ក្រោយមក ចលនា​មិន​ចូលបក្សសម្ព័ន្ធ​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង​នៅ​កំលុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៦០​។ ការប្រកួតប្រជែង ក្នុងកំលុង​ពេល​នៃ​សង្គ្រាម​បាន​រីក​រាលដាល​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ដំបូង​នៅ​ទ្វីបអឺរ៉ុប ក្រោយមក​នៅ​គ្រាប់​តំបន់​ទាំងអស់​នៃ​ពិភពលោក ដូច​ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​ខិតខំ​ទប់ស្កាត់​ការរីករាលដាល និង​កាត់បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​នៃ​លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត និង ដឹកនាំ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជាច្រើន ជាពិសេស​នៅ​អឺរ៉ុបខាងលិច និង​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ នៅគ្រាដែល សហភាពសូវៀត​បាន​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​ចលនា​បដិវត្តន៍​កុម្មុយនិស្ត នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ជាពិសេស​នៅ​អឺរ៉ុបខាងកើត អាមេរិកឡាទីន និង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។

ក្នុងកំលុង​ពេល​នៃ​សង្គ្រាមត្រជាក់ មាន​ទាំង​កំលុងពេល​នៃ​ភាពតានតឹង​ខ្លាំង និង ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ដែល​មិន​ទៀងទាត់​។ នៅ​ម្ខាង វិបត្តិ​អន្តរជាតិ ដូចជា​ការបិទគមនាគមន៍​ក្រុងប៊ែរឡាំង ១៩៤៨-១៩៤៩, សង្គ្រាមឧបទ្វីបកូរ៉េ ១៩៥០-១៩៥៣, វិបត្តិក្រុងប៊ែរឡាំងឆ្នាំ១៩៦១, សង្គ្រាមវៀតណាម ១៩៦៤-១៩៧៥, សង្គ្រាមសូវៀតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ១៩៧៩-១៩៨៩ និង ជាពិសេស​វិបត្តិមីស៊ីសគូបាឆ្នាំ១៩៦២ ហៀប​តែ​នឹង​ផ្ទុះ​សង្គ្រាមលោកលើកទី៣​ទៅ​ហើយ​។ ជាចុងក្រោយ​មាន​ដូចជា​វិបត្តិ​មួយរយៈពេល​ខ្លី​ក្នុងកំលុងពេល​សមយុទ្ធ​ណាតូ​នា​ខែ​វិច្ឆិកា ១៩៨៣​។

សង្គ្រាមត្រជាក់ បាន​ឈានទៅរក​ទីបញ្ចប់​នៅ​ក្រោយ​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៨០ និង​ដើម​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០​។ តាមរយៈ​ការ​ឡើង​កាន់អំណាច​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក រ៉ូណាល់ រីហ្គែន សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បង្កើន​ការគាបសង្កត់​ផ្នែក​ការទូត យោធា និង​សេដ្ឋកិច្ច​លើ​សហភាព​សូវៀត ដែល​កំពុងតែ​រង​នូវ​វិបត្តិ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​មិន​រីកចម្រើន​រួចទៅហើយ​។ នៅ​ពាក់កណ្ដាលទី២ នៃ​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៨០ មេដឹកនាំ​សូវៀត​ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ថ្មី មីខាអែល ហ្គូបាឆូវ បាន​ដាក់​បង្ហាញ​នូវ​កម្មវិធី​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច perestroika និង នយោបាយ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ទន់ភ្លន់​ជាងមុន ជាមួយ​ការបើកឲ្យមាន​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន glasnost ។ ការរលំរលាយ​សហភាព​សូវៀត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ បាន​បន្សល់​ឲ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ស្ថិតនៅ​ជា​កំពូល​មហាអំណាច​តែមួយគត់​នៅ​លើ​ពិភពលោក​។

                                     

1. ប្រភពដើម នៃ​ពាក្យ​សង្គ្រាមត្រជាក់

ពាក្យ "សង្គ្រាមត្រជាក់" ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជាលើកដំបូង ដើម្បី​អធិប្បាយ​អំពី​ភាពតានតឹង​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាព​សូវៀត ដែល​ត្រូវ​បាន​សន្មត​ដោយ​លោក ប៊ែរណារដ៍ បារុច Bernard Baruch ហិរញ្ញាធិការី​អាមេរិក និង​ជា​ទីប្រឹក្សា​ប្រធានាធិបតី​។ នា​ថ្ងៃទី​១៦ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៧ លោក បារុច​បាន​ផ្លែង​នៅ​រដ្ឋការ៉ូលីណា​ខាងត្បូង South Carolina ថា​៖ "យើង​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​បំភាន់​យើង​បាន​ទេ​៖ យើង​សព្វថ្ងៃនេះ​កំពុងតែ​ស្ថិតនៅ​ចំកណ្ដាល​នៃ​សង្គ្រាមត្រជាក់" ។ ជនកុម្មុយនិស្ត វ៉លធ័រ លីបម៉ាន់ Walter Lippmann ក៏​បាន​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ផងដែរ ជាមួយ​ការបោះពុម្ព​ផ្សាយ​នូវ​សៀវភៅ​របស់​គាត់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៧ មាន​ចំណងជើង​ថា "សង្គ្រាមត្រជាក់" ។

                                     

2. ប្រវត្តិដើម

ពុំ​មាន​មតិ​ឯកភាព​គ្នា​ឡើយ ក្នុង​ចំណោម​អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាច្រើន​ចំពោះ​ចំណុច​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​"សង្គ្រាមត្រជាក់"​។ ខណៈដែល អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ​ភាគច្រើន​កំណត់​ថា​វា​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ឡើង​ក្រោយពី​ការបញ្ចាប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី២​ភ្លាម ចំណែក​អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្លះ​ទៀត បាន​ប្រកែក​ថា​វា​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ឡើង​មុន​សង្គ្រាមលោកលើកទី១ ហៀប​នឹង​បញ្ចប់​មក​ម្ល៉េះ ថ្វីបើ​ភាពតានតឹង​រវាង​ចក្រភពរុស្ស៊ី និង ចក្រភពអង់គ្លេស និង​សហរដ្ឋអាមេរិក តាំងតែពី​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​១៩​។ ភាព​មិន​ចុះសម្រុងគ្នា​នៃ​មនោគមវិជ្ជា​រវាង​កុម្មុយនិស្តនិយម និង មូលធននិយម បាន​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ឆ្នាំ​១៩១៧ នៅពេល​ដែល​សហភាព​សូវៀត បាន​ចាប់បដិសន្ធិ​ឡើង​ពី​បដិវត្តន៍​នៅ​រុស្ស៊ី ជា​រដ្ឋកុម្មុយនិស្ត​ទី១ លើ​ពិភពលោក​។ លទ្ធផល​នេះ បាន​បណ្ដាលឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​រុស្ស៊ី-អាមេរិក នូវ​កង្វល់​រយៈពេល​វែង សម្រាប់​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។

ព្រឹត្តិការណ៍​ជាច្រើន បាន​ផ្ដល់​នូវ​ភាពមន្ទិលសង្ស័យ និង​ភាព​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាព​សូវៀត ដូចជា​៖ ការប្រឆាំង​របស់​ពួកបុលសេវិក​ចំពោះ​មូលធននិយម, ការដកខ្លួន​របស់​រុស្ស៊ី​ចេញពី​សង្គ្រាមលោកលើកទី១ តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​ប្រេស្ត-លីតូវស្ក​ជាមួយ​អាល្លឺម៉ង់, សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ធ្វើអន្តរាគមន៍​ក្នុង​សង្គ្រាមស៊ីវិល​នៅ​រុស្ស៊ី ដោយ​ផ្ដល់​ការគាំទ្រ​ដល់​កងទ័ពស ហើយនិង សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បដិសេធ​មិន​ទទួលស្គាល់​សហភាព​សូវៀត​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៣៣​។ ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងទៀត​នៅក្នុង​កំលុងពេល​អន្តរសង្គ្រាម អាស្រ័យ​ទៅ​នឹង​បរិយាកាស​នៃ​ភាព​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នេះ​ឯង​។ សន្ធិសញ្ញា​រ៉ាប៉ាឡូ Treaty of Rapallo និង កតិកាសញ្ញា​ម៉ូឡូតូវ-រីបេនត្រុប Molotov–Ribbentrop Pact ជា​ឧទាហរណ៍​ពីរ​គួរឲ្យ​កត់សម្គាល់​។ ----- នៅមានត -----

                                     
  • ន ក រ មប គ គលម ន ក រដ ឋប រហ រម យភ គប ន ក ន ង សង គ រ ម ត រជ ក ន ងរដ ឋប រហ រ ន ក រ យ សង គ រ ម ត រជ ក ប នធ វ ឱ យរបបដ កន ក ន ងប រទ សន ម យៗត រឡប ច រ ស គ ន
  • ដ លជ សញ ញ ន ក របញ ចប ជ ផ ល វក រន សង គ រ ម កម ព ជ - វ តណ ម ក ច ចព រមព រ ងន ត រ វប នក រដ ក ពង រ យជ ល កដ ប ង បង អស ក រ យព សម យក លន សង គ រ ម ត រជ ក ន វប សកកម មរក ស សន ត ភ ព អ នត ក
  • សង គ រ ម ផ ទ ក ន ង ក ន ងស រ កកម ព ជ ឬ សង គ រ មស វ លកម ព ជ គ ជ សង គ រ មស វ លដ លក តឆ បឆ ឡ ងន ល ទ កដ ប រទ សកម ព ជ ន រវ ងឆ ន រហ តដល ឆ ន
  • ដ យត ណ ងន វមន គមវ ជ ជ ក ម ម យន ស ន ងក ណរក ណ តប រទ សន ន ដ ម សង គ រ ម ត រជ ក ន ផ ន កខ ងល ម នរ បផ ក យពណ ក រហម បញ ច ញពន ល ត រច ត រចង
  • ដ ល ប ន ន ក រ ម អ នក ក ន ស សន ត ងរ ង មក ដ កន ប រទ ស ទ ប ជ សង គ រ ម ត រជ ក ប ន ចប ប ត ទ ហ យ ក ត ក ភ ម ភ គ ដ ម ប ព ម ន ប រ ប រ ល
  • សង គ រ ម ឥណ ឌ ច នល កទ ភ ស ប រ ង Guerre d Indochine ក ត រ វប នគ ស គ ល ដ រថ ជ សង គ រ ម ប រ ងឥណ ឌ ច ន សង គ រ ម តស ប រឆ ងប រ ង គ ជ សង គ រ ម
  • រក ស សន ត ភ ពព ភពល កម នភ ពស ម គស ម ញ ន ដ មទសវត សដ ប ងក ន ងក ឡ ងព ល សង គ រ ម ត រជ ក រវ ងសហសរដ ឋអ ម រ ច ន ងស វ ត ន ងសម ព ន ធម ត តរ ងៗខ ល ន
  • លប នធ ន ឱ យសន ត ស ខជ ត វ តណ មទល ន ងក រគ រ មក ហ ងបរទ សក ន ងសម យក រ យ សង គ រ ម ត រជ ក ន ព លដ លជ ន យស វ តល ងប រ ក រប ន ដ ច ន ន ថ ង កក កដ
  • សង គ រ ម ផ ទ ក ន ងច ន ឬអ ចហ ប នថ សង គ រ មស វ លច ន គ ជ ជម ល សង គ រ មស វ លម យដ លផ ទ ឡ ងន ល ទ កដ ប រទ សច ន សង គ រ ម ម យន គ ជ ក រប រយ ទ ធគ ន រវ ងស ធ
  • ល កល កទ II ក ន ងអ ឡ ង សង រ គ ម ត រជ ក សហរដ ឋអ ម រ កន ងសហភ ពស វ តប នប រឈមម ខគ ន ដ យប រយ លន ក ន ងក រប រណ ងអ វ ធប រណ ងអវក សន សង គ រ ម ប រ កស ន ងយ ទ ធន ក រឃ សន
  • សហរដ ឋអ ម រ ក ន ង សហភ ព ស វ ត ប ន ល ចធ ល ឡ ង ជ ក ព ល មហ អ ណ ច ព ភពល ក សង គ រ ម ត រជ ក រវ ង ក ព ល មហ អ ណ ច ទ ងព រ ប ន ខណ ឌ ច ក ទ វ ប អ រ ប ជ ម យ វ ងននដ ក
  • រ ចប នល ចខ ល នឡ ងជ ប រទ សមហ អ ណ ចដ ធ ម យន ងជ គ ប រជ ងរបស សហរដ ឋអ ម រ កន អ ឡ ងសម យ សង គ រ ម ត រជ ក ន សម យស វ ត គ ឃ ញថ រ ស ស ប នសម រ ចន វសម ទ ធ ផលបច ច កវ ទ យ ដ អស ច

Users also searched:

ហេតុ អ្វី បាន ជា គេ ថា អាឡឺម៉ង់ ជា ស្នូល នៃ សង្គ្រាម ត្រជាក់, តេី សង្គ្រាម ត្រជាក់ បាន ផ្តល់ ឥទ្ធិ ពល់ យ៉ាង ដូចម្ត៉េច ចំពោះ ប្រជា ជាតិ លេី ពិភព លោក,

...
...
...