Back

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា




                                               

ឥន្ទ្រវម៌្មទី២

វ្រះបាទ ឥន្ទ្រវម៌្មទី២ រជ្ជកាល គឺជាក្សត្រមួយអង្គនៃអធិរាជាណាចក្រខ្មែរ កម្វុជទេឝ ត្រូវជារាជបុត្រនៃជយវម៌្មទី៧។ ព្រះនាមសំរាប់រាជ្យ វ្រះបាទឝ្រីន្ទ្រវម៌្មទេវ ។ មានជំលោះខ្លះៗដែលកើតឡើងក្នុងសម័យរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ពិតមែន នោះក៏ព្រោះតែក្សត្រស្នងរាជ្យបន្តរបស់ទ្រង់គឺ ជយវម៌្មទី៩ ទំនងទ្រង់បានកំទេចកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រនិយាយអំពីទ្រង់ ប៉ុន្តែនៅតែមានសិលាចារឹកមួយដែលបានវែកញែកអំពីទ្រង់ផ្ទាល់ដែលរាយការណ៍ថាទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១២៤៣។ ទ្រង់គឺជាពុទ្ធសាសនិក ហើយក៏បានរួមវិភាគទានដោយបានពង្រីក ប្រាសាទរបស់វ្រះបាទជយវម៌្មទី៧ មួយចំនួន។ កំឡុងពេលដែលនគរទ្រង់ពោរពេញដោយសន្តិភាព ខ្មែរបានបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើចាម្ប៉ា និង នគរសុខោទ័យ ...

                                     

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា

ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ា ចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងសម័យបុរេប្រវត្តិដែលមានទេសន្តប្រវេសន៍នៃពួកបុព្វបុរសនៃជនជាតិចាមមកកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក និងការបង្កើតឡើងនគរតាមមាត់សមុទ្របែបឥណ្ឌូបនីយកម្មដែលបានតាំងនៅត្រង់អ្វីដែលជាវៀតណាមកណ្ដាលសព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងប៉ុន្មានសតវត្សដំបូងនៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅពេលការរលំរលាយចុងក្រោយនៃនគរនេះ ហើយនគរត្រូវបានបញ្ចូលនិងលេបត្របាក់បានដោយអណ្ណាមក្នុងឆ្នាំ១៨៣២។

                                     

1. បុរេប្រវត្តិ

ពួកចាមជាប់ខ្សែលោហិតពីពួកអ្នកតាំងនិគមថ្មីម៉ាឡេ-ពហុទ្វីបដែលបានលេចឡើងក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ចេញមកពីបណេអូ ប្រហែលជានៅសម័យវប្បធម៌សាហ៊្វីញក្នុងសតវត្សទី២ និងទី១ មុនគ.ស។ មានសិប្បកម្មដីដុត ឧស្សាហកម្ម និងការបញ្ចុះសពជាច្រើនហូរហែដែលគេបានប្រកាសថាត្រូវនឹងស្ថានីយ៍មួយចំនួនដូចជា គុហានៀហនៅសារ៉ាវ៉ាក់ ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតដែរ។ ស្ថានីយសាហ៊្វីញសំបូរទៅដោយវត្ថុបុរាណធ្វើពីដែក ខុសស្រឡះពីស្ថានីយ៍វប្បធម៌ដុងសឺនដែលបានរកឃើញនៅវៀតណាមភាគខាងជើង និងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ដែលគេរកឃើញវត្ថុបុរាណធ្វើពីសំរឹទ្ធយ៉ាងច្រើនលើសលប់។ ភាសាចាមជាចំណែកមួយនៃអំបូរភាសាទក្សិណាស៊ី។ តាមរយៈការសិក្សាមួយ ជនជាតិចាមមានជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតដិតបំផុតទៅនឹងអ្នកអាឆេ។

                                     

1.1. បុរេប្រវត្តិ ព្រេងនិទាននៃការកកើត

ចាមបុរាណអះអាងថាស្ថាបនិកនៃរដ្ឋចាមគឺនាងពោនគរ។ នាងមានកំណើតពីខេត្តខាញ់ហ្វា ក្នុងត្រកូលកសិករនៅឯជួរភ្នំដាយអាន។ ពួកអារក្សបានជួយនាងនៅពេលនាងបានចេញក្ដោងលើកំណាត់ឈើខ្លឹមចន្ទន៍ទៅប្រទេសចិន ទៅដល់ទីនោះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងម្កុដរាជកុមារ ដែលជាបុត្រនៃអធិរាជចិន ជាមួយទ្រង់នាងបានបុត្រពីរអង្គ ហើយក្រោយមកនាងក្លាយជាអង្គក្សត្រីនៃចាម្ប៉ា។ នៅពេលនោះព្រះនាងចង់ត្រឡប់ទៅចាម្ប៉ាវិញដើម្បីទៅលេងគ្រួសារព្រះនាង ប៉ុន្តែព្រះអង្គម្ចាស់បានបដិសេធមិនអោយព្រះនាងយាងទៅទាល់តែសោះ តែព្រះនាងបានបោះឈើខ្លឹមចន្ទន៍ចូលទៅក្នុងមហាសាគរ ឈើនោះក៏បានបាត់ទៅព្រមគ្នាជាមួយបុត្ររបស់ព្រះនាងនិងបានផុសចេញនៅញ៉ាត្រាងចំពោះមុខគ្រួសាររបស់ព្រះនាង។ នៅពេលនោះព្រះអង្គម្ចាស់ចិនបានខំដេញតាមយកព្រះនាងពីញ៉ាត្រាងមកវិញ ក្រោយមកព្រះនាង ទ្រង់ក៏បានខ្ញាល់យ៉ាងខ្លាំង និងបានជប់ព្រះអង្គម្ចាស់ និងកងទ័ពសំពៅរបស់ទ្រង់ទៅជាថ្មអស់ទៅ។

                                     

1.2. បុរេប្រវត្តិ វប្បធម៌សាហ៊្វីញ

វប្បធម៌សាហ៊្វីញគឺជាសង្គមយុគលោហៈចុងសម័យបុរេប្រវត្តិនៅត្រង់ឆ្នេរកណ្ដាលនៃប្រទេសវៀតណាម។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០៩ ក្រឡកប់ខ្មោចប្រហែល ២០០ ត្រូវបានគេគាស់ឃើញនៅសាហ៊្វីញ ភូមិនៅតាមឆ្នេរមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងដាណាង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ កន្លែងកប់សពជាច្រើនទៀតត្រូវបានគេរកឃើញ នៅក្នុងស្ថានីយ៍ចំនួន ៥០។ សាហ៊្វិញបង្ហាញនូវវប្បធម៌យុគសំរឹទ្ធតាមតំបន់ផ្សេងៗ ដែលមានរចនាបថពូថៅ កាំបិតស្នៀត និងគ្រឿងអលង្ការណ៍ផ្ទាល់របស់វា។ ការកំណត់កាលតាមកាបូនបានដាក់ទីតាំងរបស់វប្បធម៌សាហ៊្វិញ ឱ្យស្ថិតក្នុងសម័យកាលប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងវប្បធម៌ដុងសឺនដែរ ដែលវាមានអាយុកាលប្រហែលជានៅសហវត្សទីមួយម.គ។

                                     
  • ក រ យព ច ប ងដណ ដ មប ននគរ ច ម ប ទ រង ប នត ងប អ នថ ល ជ ឧបរ ជរក ស នគរច ម ស ល ច រ ក ច ម ប ន ព ធ នគរ ប ន ច រ ទ ក មក ជ ប រវត ត ស ស ត រ ស ល ច រ ក ច ម ប ដដ ល ប ន បញ ជ ក ទ ត ថ
  • ប រវត ត ស ស ត រ វ តណ មច ប ផ ដ មជ ង ឆ ន កន លងមកហ យ ជ យ ណ ស មកហ យទ ន ក ទ នងអន តរជ ត ជ ប រវត ត ស ស រ ត ដ ស ខ ន ប ផ ត របស ប រទ សវ តណ មគ ប រទ សច ន
  • ច ម ប ត មស ល ច រ កខ ម រ ន ងក ណត ឯកស រ ប រវត ត ស ស ត រ ច នជ ន ន ដ ម យ ងកត ស គ ល ឃ ញថ ប រទ សខ ម រត ងត ជ បប រទ ធ វ សង គ រ មតទល ជ ម យន ងនគរ ច ម ប ជ ញ កញ ប
  • ស រ យវរ ម នទ រ ជ ក ន ង ប រវត ត ស ស ត រ សង គ រ មរបស ទ រង គ ល កទ ពទ វ យយក អ ណ ចក រ ច ម ប យ ងខ ល ងខ ល ប ផ ត ល កទ ក ន ងឆ ន
  • អ យក ល យទ ជ នគរម យម នឈ ម នគរ ច ម ប ដ លអ នកដ ណ រច នដ ក ឈ ម ថ ល នយ ជ ដ ប ងក ន ង ប រវត ត ស ស ត រ របស ខ ល ន នគរ ច ម ប ប នទទ លឥទ ធ ពលអ ព ឥណ ឌ
  • ន ក ន ងព លដ ចគ ន ន ដ រ ព រ ប ទមហ ន ទ រវម មប នបង ក តសន ត ភ ពជ ម យន ងនគរជ តខ ង ច ម ប ត មរយ ក ររ បអភ ស ក ហ យព រ ប ទឦឝ នវម ម ដ លជ អ នកស នងរ ជ យបន តព ព រ អង គន ឆ ន
  • ម - ហ វ នថ ញ ប នប ឡ ងប រឆ ងច នដ យចងសម ព ន ធម ត តជ ម យច នឡ ន ង ច ម ប ក រ យមកម - ហ វ នថ ញ ប រ ឈ ម ជ ព រ ថ ម - ហ ក ដ ម នន យថ អធ រ ជខ ម ម
  • ខ ម រប នរងក រដ ក ប លច បន ត ចម ដងៗ ឆ ន អង គរត រ វប នក ន ក ប ល កដ ប ងដ យ ច ម ប ដ លជ នគរជ តខ ង ក ប ន ត ក រគ រ មក ហ ងខ ល ងជ ងន គ ព កស មន សតវត សទ
  • ច ម ប ហ យ ដណ ដ ម យក ប ន រ ជធ ន វ ជ យ ន ជ ស ចក ដ ដ ល ស ល ច រ ក ច ម ប ន ព ធ នគរ ប ន ច រ ទ ក មក ជ ប រវត ត ស ស ត រ ស ល ច រ ក ច ម ប
  • ឯកស រច នប នផ ដល ព ត ម នដ ចតទ វ ន ម នច ង យ ល ខ ងល ចប រទ សល នយ ច ម ប វ ន ម នច ង យ ល ព ច ណ ន Jenan ត ងក ង វ ន ម នទ ហ ល ក រ យពង រ កធ ដល
  • ព កច រជ វ ក រ យព វ យប នក ត រឡ ចហ យត ងជ ម លដ ឋ នប នល កគ ន ទ រ តត ប ត ឆ ន រសម ទ រប រទ ស ច ម ប ទ ត គ ន ព លជ ម យគ ន ន ហ យដ លព កច រន ប នច លមករ តត ប តច នឡ ទ កល ចដ រ

Users also searched:

...
...
...