Back

ⓘ ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា




                                               

សករមន្ជរិ

ព្រះនាង សករមន្ជរិ រជ្ជកាល ទ្រង់ត្រូវជាព្រះមហេសី នៃព្រះបានឦឝានវម៌្មទី១ ហើយមានរាជបុត្រដល់ទៅបីអង្គ ទីមួយព្រះនាម ភវវម៌្មទី២ ទីពីរ ព្រះសិវទត្ត និងទីបី ព្រះយុវរាជទី១ ហើយនិងបុត្រីមួយអង្គទៀត នាមម្ចាស់ក្សត្រីសុវណ៌។

                                               

ព្រះធម៌

ធម៌ គឺ​ជា​ពាក្យ​ទូទៅ​មួយ​ដែល​មាន​អត្ថន័យ​ច្រើន​យ៉ាង​​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​សាសនា​នីមួយៗ។ នៅ​ក្នុង​ភាសាខ្មែរ ធម៌​គឺ​ជា​សភាវៈ​ដែល​ទ្រទ្រង់​សត្វ​លោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត ។ ល។ គេ​អាច​ប្រែ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា ធម៌គឺ​ជាក្បួន​ច្បាប់​សំរាប់​ដឹកនាំ​សត្វ​លោក​អោយប្រព្រឹត្ត​​ទៅ​តាម​គន្លងល្អ។​ ពាក្យ​នេះ ខ្មែរ​យើង​ធ្លាប់​ប្រើ​ជា​ធម្មតា​មក គឺ​សំដៅ​យក​ពាក្យ​ឱវាទ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ និង​អត្ថបទ​ទួទៅ​ដែល​ទាក់ទង​ដោយ​ពុទ្ធ​សាសនា: រៀន​ធម៌, សូត្រ​ធម៌, ចេះ​ធម៌, ចាំ​ធម៌, ស្ដាប់​ធម៌, ធម៌​អាថ៌ អត្ថបទ​របស់​ធម៌ ។ល។

                                               

ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី

ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី ឬ ព្រះហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី ទេវី នៃព្រហ្មញ្ញសាសនានិងព្រហ្មញ្ញ សាសនា.មហេសីរបស់ព្រះព្រហ្ម និង ព្រះពិស្ណុការ, ព្រះសាតាសិវៈ ជាព្រះម៉ែសាព្រះ​វេទៈ និង ទេវតាទៀងទាហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា និង ព្រះនៃចំព្រះអាទិត្យ.

                                               

ក្រុងរាពណ៍

​ព្រះ​រាម​ ហិណ្ឌូសាសនា វត្តព្រះកែវមរកត ព្រហ្មញ្ញ សាសនា របាំព្រះរាជទ្រព្យ ព្រះលក្សណ៍ ព្រះ​សុត្រុត អង្គទ នាគ នាង​សីតា ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី នាង​មណ្ឌោលគីរី ព្រះភិរុត នាងកាមអគ្

                                               

នាងកាមអគ្គីនាគ

ហិណ្ឌូសាសនា នាគ នាង​មណ្ឌោលគីរី រឿងរាមកេរ្តិ៍ នាង​សីតា ព្រះលក្សណ៍ អង្គទ វត្តព្រះកែវមរកត ​ព្រះ​រាម​ ព្រះ​សុត្រុត ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ព្រះភិរុត ក្រុងរាពណ៍ ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី

                                               

ព្រាហ្មណ៍

ព្រាហ្មណ៍ ស្ថាប័នព្រាហ្មណ៍បានបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតក្នុងសង្គមខ្មែរបុរាណជាពិសេសនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង និងនៅតាមប្រាង្គប្រាសាទនានា ដែលជាសាសនដ្ឋានជាតិ។ គេមិនអាចផ្តាច់ស្ថាប័ននេះពីរបបរាជាធិបតេយ្យខ្មែរបានជាដាច់ខាត់ដោយហេតុថាពួកព្រាហ្មណ៍នេះហើយ ដែលជាអ្នកទ្រទ្រង់ព្រះមហាក្សត្រិយ៍។ ប៉ុន្តែលើសពីនេះទៀតជាស្ថាប័នរៀបចំពិធីសាសនា និងថែរក្សាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងដូចជាពិធីរាជភិសេក និងព្រះរាជពីធីនានាជាដើម។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃពួកព្រាហ្មណ៍តែងបំពេញពិធីសាសនានៅក្នុងប្រាសាទយ៉ាងម៉ត់ចត់ និងដោយភក្តីដូចជាការសិតទឹក ឬការចាក់ទឹកនៅលើដីអ្នកដទៃទទួលអំណោយ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាពួកគេបានទទួលអំណោយយ៉ាងពិតប្រាកដការទទួលដង្វាយសម ...

                                               

នាង​មណ្ឌោលគីរី

នាង​មន្ទោទរី ​ ឬមន្ទោ អគ្គមហេសី​របស់​ក្រុងរាពណ៍ និង​មាតា​របស់​ឥន្ទ្រជិត ដំនើររឿងគឺ ពីអតិតជាតិនាងជាទេពធីតាស្ថានសួគ៌ ។ នាងបានគាល់ព្រះឥសូរ ក្នុងពេលនាងឧមារមិននៅ ក្នុងប្រាសាទ។ ពេលនោះព្រះឥសូរបានបង្ខំស្រលាញ់នាង ។ ក្រោយពេលនាងឧមារត្រលប់មកវិញឃើញ លំអងព្រះឥសូរប្រលាក់រូងរាងនាងមន្ទោ ឧមារទេវីបានដាក់បណ្តាសារអោយនាងមន្ទោកើតជាសត្វកង្កែប។ នាងមន្ទោបានរស់នៅជាសត្វកង្កែបជាមួយតាបសបួនអង្គ។ វេលាមួយនោះមាននាងសត្វនាគ បានស្រលាញ់គ្នាជាមួយពស់ តាបសអស់សំណើចក៏សើច ។ នាងនាគកើតចិត្តខឹង ក៏លួច ក្អែរពិសដាក់ទឹកពាងរបស់តាបស នាងមន្ទោ ដែលជាកង្កែបអាស្រ័យក្បែលទឹកពាងនោះដឹង ក៏គិតថាខ្លួនអាស្រ័យដោយសារទឹកពាងដែលតាបសនោះដង ពេលនេះតាបសមានរឿងក្តៅក្ ...

                                               

ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា

ហ្គ៉ាយ៉ាទ្ម៉ុនតា អង់គ្លេស ៖ Gayatri mantra សៀម ៖ คายตรี มนตรา) វាគឺជាការអធិស្ឋានសម្រាប់ការគោរពបូជានិងការចងចាំ ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី និង ព្រះអាទិត្យនៅ ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង ព្រហ្មញ្ញ សាសនា.

                                               

ព្រះនាងវ៉ាសុនហារ៉ា

ព្រះនាងវ៉ាសុនហារ៉ាពោធិសត្វ ឬ ព្រះនាងវ៉ាសុនហារ៉ាពោធិសត្វ ព្រះនាងវ៉ាសុនហារ៉ាពោធិសត្វដែលជា មានន័យថាអាទិទេពថែរក្សា ទឹកដីនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន។ និង គឺ៖ ព្រះម៉ែធរណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ. ។និង គឺ៖ព្រះនាងភូមិ នៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទព្រះជាយាទី ២ របស់ព្រះវិស្ណុ ។៙៚ នៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបើតាមពុទ្ធប្រវត្តិ នៅពេលដែលមារ មកផ្ចាញ់ព្រះពុទ្ធនៃយើង ដើម្បីទាមទារយកបល័្លង្កព្រះ ។ ព្រះពុទ្ធនៃយើងបានចង្អុល ទៅព្រះធរណីជាសាក្សី ព្រះនាងគង្ហីងព្រះធរណីក៏ចេញមក ច្បូតសក់ ហើយក៏កើតជាទឹកជំនន់លិច ក្រុងមារ ជាមួយសត្វទឹកជាច្រើន ក្នុងនោះគឺក្រពើបានមកស៊ី ពួកមារនោះ ក្ស័យទៅ ៕

                                               

ព្រះព្រហ្ម

ព្រះព្រហ្ម ឬ ព្រហ្ម គឺជាឬសគល់, ក្នុងការបង្កើត ព្រហ្មញ្ញសាសនា តាមរយៈការបង្កើតនៅគម្ពីរវេទបួន និង បង្កើតច្បាប់ធម្មជាតិ ទាំងអស់បូករួមទាំង សភាវៈធម្មជាតិ ទឹក ដី ភ្លើង ខ្យល់ រុក្ខជាតិ មនុស្ស និង សត្វ. ។ ព្រហ្ម ជាទេវៈលំដាប់ទី២ នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលត្រូវបានគេពណ៌នាអំពីទេវៈ២អង្គទៀត គឺ ព្រះវិស្ណុ និង ព្រះឥសូរ ដែលជាអាទិទេពចម្បងបំផុតនៅក្នុងសាសនាមួយនេះ ។ ព្រះទាំង៣អង្គ សុទ្ធសឹងតែប្រកបទៅដោយលក្ខណៈអមតៈ ទោះបីជាស្ថិតក្រោមរូបភាពជាអាវតារ នៃការបែងភាគជា មនុស្ស ឬសត្វក៏ដោយ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតគេអាចកត់សម្គាល់ មហិទ្ធិរិទ្ធិរបស់ព្រះអង្គតាមរយៈ រឿងព្រេងទេវៈកថា ដែលមានកត់ត្រារាប់ពាន់ឆ្នាំមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ នៅក្នុងលទ្ធិព្រាហ្ម ...

                                               

កុលប្រភាវតី

ព្រះនាង កុលប្រភាវតី តាមសិលាចារឹកអ្នកតាដំបងដែក នៃខេត្តតាកែវ បញ្ជាក់ថា ព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម គឺព្រះនាងកុលប្រភាវតី។ សិលាចារឹកនេះបានបញ្ជាក់ទៀតថា មុនព្រះនាងសោយទិវង្គត ព្រះនាងបាន ចាត់ចែងឲ្យសាងសង់ ទេវាល័យ សម្រាប់តម្កល់ព្រះវិស្ណុមួយព្រះអង្គ ដែលធ្វើអំពីមាសសុទ្ធ ព្រមទាំង លំនៅស្ថានសម្រាប់ពួកព្រហ្មបុរោហិត និងបានជីកស្រះទុកជាប្រយោជន៍ចំពោះអ្នកស្រុកផង។ សិលាចារឹកនៅប្រាសាទប្រាំល្វែង ដែលបានចារឡើងដោយព្រះរាជកុមារ គុណវម៌្ម នៅដើម សតវត្សរ៍ទី៦ នៃគ.ស បានរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ ព្រះរាជកុមារ ឬ ផ្វានថាងចឹង បើ សរសេរជាភាសាចិន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និង កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ដែលបា ...

ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា
                                     

ⓘ ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា

សាសនាព្រាហ្មណ៍ ជាសាសនាប្រភពដើមរបស់ជនកុលសម្ព័ន្ទអារយ័ណ ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ពួកជនអរិយកៈ ដែលជាពួកជនមានលំនៅដ្ឋាននៅភូមិ ភាគអាស៊ីកណ្តាល។ ក្រោយមកជនជាតិអារៈយ័ណមួយក្រុមទៀតបានភាសខ្លួនទៅ កាន់ទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ហើយក៏ក្លាយទៅជាជនជាតិអ៊ឺរ៉ុបរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះទៅ។ ឯមួយក្រុម ទៀតបានភាសខ្លួនចូលទៅរស់នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង ហើយមួយពួកទៀតចូលទៅនៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌា បានធ្វើសង្រ្គាមឈ្នះពួកម្ចាស់ស្រុក គឺពួកមិល័ក្ខ ហើយក៏បានគ្រប់ គ្រងឥណ្ឌា។ ពួកជនជាតិអារយ័ណដែលបានចូលមកគ្រប់គ្រងឥណ្ឌាជាពួកជនជាតិ ដែលមានចំណេះដឹង ឆ្លាតវាងវៃ ទាំងពួកអារយ័ណ ទាំងពួកមិល័ក្ខ សុតតែមានទម្នាម ទម្លាប់ ប្រពៃណី វប្បធម៌ សាសនា របស់ខ្លួនរាងៗខ្លួនមកជាយូរណាស់មកហើយ ពោលគឺ ពួកមិល័ក្ខគោរពបូជាធម្មជាតិ គឺ៖ ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ ដោយមានជំនឿថា មានទេព្តាស្ថិតនៅក្នុងធម្មជាតិ ឯពួកអរិយកៈក៏គោរពបូជាធម្មជាតព្រហ្ម ដោយបានចារិកជាគោលការណ៍ភាសាសំស្រ្កិតថា" ឯកមេវ អទ្វីតិយម) ប្រែថា" មួយប៉ណ្ណោះ មិនមានពីរ” គឺមិនមានអ្វីមាននៅ មានរស់នៅ ក្រៅពីព្រះព្រហ្ម នោះគឺជាមាយា របស់បំភាន់ភ្នែក ជារបស់ក្លែងក្លាយទាំងអស់។ ចំណុតសំគាល់ដែល តែងតែជឿថា នេះជារឿងរបស់សាសនាព្រាហ្មណ៍ និងជាបទបញ្ញាតិដ៏ពិតប្រាកដរបស់ព្រះវេទតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយសម័យពុទ្ធកាលប្រមាណ ៥០០ ឆ្នាំ ព្រះពុទ្ធសាសនាមានភាពរុងរឿង ខ្លាំងធ្វើឲ្យប្រជាជនក្នុងសម័យនោះបែរមកមានសទ្ធាជ្រះថ្លាក្នុងពាក្យប្រៀនប្រដៅ របស់ព្រះពុទ្ធអង្គកើនឡើងជាលំដាប់។ ការរីកចំរើនរបស់សាសនាព្រះពុទ្ធ ក៏មានន័យ ថា សាសនាព្រាហ្មណ៍ក៏ចាប់ផ្តើមមានការធ្លាក់ចុះ ព្រោះពួកក្រុមមនុស្សអ្នកកាន់សា សនានោះ ជាក្រុមមនុស្សតែមួយដូចគ្នា។

                                     

1. ព្រហ្មញ្ញសាសនាខ្មែរ

ព្រហ្មញ្ញសាសនា ត្រូវបានគេគោរពជាសាសនាសម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី៦ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១២។ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១៣ គេក៏ឃើញមានសេសសល់ស្លាកស្នាមនៃជំនឿព្រហ្មញ្ញសាសនាបុរាណជាពិសេសក្នុងជំនឿរាជពិធីផ្សេងៗ។ លុះដល់សតវត្សរ៍ទី១៤ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទចូលស្រុកខ្មែរហើយសាសនានេះត្រូវបានសម្រេចយកជាសាសនាផ្លូវការរបស់ជាតិ។ ក្រោយរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧មានការប្តូរសាសនាពីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន មកព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ ដែលរូបចម្លាក់ទាំងឡាយបែបព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវបានគេដាប់ចេញ ហើយជំនួសមកវិញនូវរូបចម្លាក់បែបព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ។

                                     
  • ព រហ មញ ញ ស សន ម ន ន យ ថ អង គ ល ស Brahmanismស ម ศาสนาพราหมณ ភ ស ស ស ក រ ត व द कधर म ឬបច ច ប បន ន គ ហ ណ ឌ ស សន ស សន របស ព រ ព រហ ម ឬ
  • ឬភក ត ភ ពច ព អ ទ ទ ព ស សន ម នច រ នន ក ន ងល កដ ចជ ព រហ មញ ញ ស សន ន ងព រ ព ទ ធ ស សន ម នក ណ តព ប រទ សឥណ ឌ គ រ ស តស សន ម នប រភពព ប រទ សស រ អ ស ល ម ស សន ម នក ណ តព ប រទ សអ រ ប
  • ព រហ មញ ញ ស សន - ហ ណ ឌ ស សន ប ត រ ព រ ស វ ន ងអគ គ ន គព រ អគ គមហ ស ភរ យ ទ ន ក រ ងរ ពណ ន រ ងរ មក រ ត ន គន ក ន ងព រ ព ទ ធ ស សន ម ន ព រ ប ទវ រ បក ខ
  • បភ ពត ច ប រ ស ទប យ នស ងឧទ ទ សព រ ព ទ ទ ស សន - ប រវត ត ព រហ មញ ញ ស សន ជ ស សន ម នប រវត ត ក រ ត ក លយ រអង វ ងល ស សន ទ ងអស ក ន ងល ក ម នក រវ វត ត ច រ នសម យក ល
  • ដ ល ក ន ង ន រ ម ម ន  ទ ម យ ស សន អ ស ល ម ទ ព រ គ រ ស ដស សន ន ង ទ ប ព រហ មញ ញ ស សន ព ទ ធស សន ន ប រទ សខ ម រ ព ទ ធស សន គ ជ ប រព ណ ស សន
  • អង គទ ក រ ងរ ពណ ន ងមណ ឌ លគ រ ន ងក មអគ គ ន គ វត តព រ ក វមរកត ព រហ មញ ញ ស សន ហ ណ ឌ ស សន រ យព រ ន មទ វត ច ន រ យព រ ន មព រ មហ ស ន ព រ មហ ក សត រន ថ
  • ព រ ប ទរ ជ ន ទ រវរ ម នទ បច ឆ មរណ ព រ ន ម ស វល ក ដ ម ប ឧទ ទ សថ វ យច ព លទ ធ ព រហ មញ ញ ស សន ប រ ស ទប រ រ បត រ វប នប រ រព ធឧទ ទ សឆ លងស វល ង គសម រ ប រ ជ យឈ ម
  • ព រហ មញ ញ ស សន ន ងព រ ព ទ ធ ស សន ជ ស សន ជ ន ន ដ ម ត មក រស រ វជ រ វខ ងប រវត ត ស ស រ តគ ប នដ ងថ ស សន ព រ ហ មណ ន ត រ វប នន ច លប រទ សឥណ ឌ ដ យព កអ ច រ យ អ រ យ រ អ រ យ ន
  • ព រ បដ ម ត ម យ ត ណ ង ព រ វ ស ណ ផង ព រ ឥស រ ផង ប ន ត ព រ ព ទ ធ ស សន ន ង ព រហ មញ ញ ស សន រ ម រស ន ជ ប ជ ម យ គ ន ដ យ ស ខស ន ត គ ម ន ក រ ប រក ន ឬ ប ទង គ ច គ ន ឡ យ
  • ព រ ព ទ ធ ស សន ម នដ មក ណ តន ប រទ សឥណ ឌ ក ន ងសតវត សរ ទ ម នគ.ស ប រហ លគ ន ន ងដ មក ណ តព រ ហ មណ សម យទ ន លទ ធ ស សន ព រ ហ មណ ល ក រ យមកក ន ងរជ ជក ល
  • ISBN 9004309667 p. 343, note 17. រ យព រ ន មទ វត ន ន ស សន ព រ ហ មណ ឬ ហ ណ ឌ ព រហ មញ ញ ស សន ហ ណ ឌ ស សន រ យព រ ន មព រ មហ ស ន ព រ មហ ក សត រន ថ

Users also searched:

គុណសម្បត្តិរបស់សាសនាព្រាហ្មណ៍, សាសនា ហិណ្ឌូ, ឥទ្ធិពលព្រហ្មញ្ញសាសនាលើសង្គមខ្មែរ, ពិធី បុណ្យ បែប ព្រហ្មញ្ញ សាសនា,

...
...
...