Back

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រ



                                               

អស្សាជយ

កុរុង អស្សាជយ រជ្ជកាល កាល ​នោះកុរុងឝ្រីមារញ មាន​បុត្រ​មួយ​អង្គ​ទៀត​ដែល​នៅ​ជា​ទារក​នៅ​ឡើយ។ អាយុ​បាន​ ២០ ​ឆ្នាំ ដឹងក្ដី​កាលណា ព្រះរាជបុត្រ​អង្គ​នេះ ប្រមែប្រមូល​បក្សពួក ក​កង​ទ័ព​យោធា លើក​មក​ធ្វើ​សង្គ្រាម ហើយ​ក៏​បាន​សម្រេច​ធ្វើ​ឃាតកុរុងធរណីន្ទ្រវម៌្ម ដើម្បី​សងសឹក​ឪពុក។ ព្រះអង្គ​បាន​ដណ្ដើម​យក​រាជ្យ​មក​វិញ។ តែ​ព្រះរាជបុត្រ​អង្គ​នេះ មិន​បាន​សោយរាជសម្បត្តិ​ដូច​ក្ដី​បំណង​ទេ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​មេទ័ព​ធំ​ម្នាក់​របស់​ស្ដេចធរណីន្ទ្រវម៌្ម ឈ្មោះអស្សាជយ ធ្វើ​ឃាត។ នេះ ​គឺ​ជា​ព្រះនាម​ថ្មី​របស់​មេទ័ព​អស្សាជយ ជាភាសាចិនថា ផ្វានស៊ីយូន ដែល​ទើប​តែ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ។ មេទ័ព​អស្សាជយ​បាន​លើក​ទ័ព​មក​ច្បាំង​ដណ្ដើម​អំណាច ដោយ ...

                                               

ធរណីន្ទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)

កុរុង ធរណីន្ទ្រវម៌្មនៃនគរភ្វូណាន ជាកន្តាំង) រជ្ជកាល ព្រះរាជភាគិនេយ្យរបស់ព្រះឝ្រីមារញ ព្រះនាមហៅតាមសំដីចិនថា ផ្វានចាន កាលបើ ​ឡើង​សោយរាជ្យ​ភ្លាម ក៏​ចាត់​កងទ័ព​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ឃាត​កូន​ស្ដេចឝ្រីមារញ ជិនឝឹង ដើម្បី​បំបាត់​កុំ​ឲ្យ​មាន​គូ​ប្រជែង​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ដែល​អាច​នាំ​មក ​នូវ​ការ​សៅហ្មង​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ។ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ បាន​កើត​នៅ​ក្នុង​គ្រឹស្តសករាជ​២៣០។ ហើយឡើងគ្រងពិភព ប្រាកដព្រះបរមនាមថា ធរណីន្ទ្រវម៌្ម។ ស្ដេចមានព្រះអគ្គមហេសី នឹងព្រះរាជឱរសព្រះរាជធីតាឬទេ មិនប្រាកដ។ ការផែនដីកុរុងធរណីន្ទ្រវម៌្ម ទ្រង់បានតាំងវីរបុរស ១ នាក់ឈ្មោះអស្សាជយ ឲ្យជាសេនាឯករបស់ព្រះអង្គ។

                                               

កៅណ្ឌិន្យវម៌្ម

កុរុង កៅណ្ឌិន្យវម៌្ម រឺ កៅណ្ឌិន្យទី២ រឺ ឝ្រុតវម៌្មនៃនគរភ្វូណាន រជ្ជកាល ជា​ព្រាហ្មណ៍​ជាតិ​ឥណ្ឌា ដែល​ពេល​មួយ​នោះ​មាន​សំឡេង​អាថ៌កំបាំង​មួយ​បាន​បញ្ជា​អោយ​ព្រាហ្មណ៍​នេះ​ទៅ​សោយរាជ្យ​នៅ​អាណាចក្រ​ភ្វូណាន។ កៅណ្ឌិន្យ មាន​សេចក្តី​រីករាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ដល់​ស្រុកផានផាន នៅ​ខាង​ត្បូង​ដែល​អ្នក​ស្រុក​នគរភ្វូណានបាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​ជួប ហើយ​ស្រុះ​ស្រួល​លើក​ព្រះអង្គ​អោយ​ឡើង​សោយរាជ្យ។ ឯកសារ​ខ្លះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្សត្រ​អង្គ​នេះ​មាន​ព្រះនាម​ក្នុង​រាជ្យ​ថា ឝ្រុតវម៌្ម ដែល​គេ​បាន​ថ្វាយ​ព្រះ​រហស្សនាម​ថា អ្នក​ការពារ​លទ្ធិ​វេទ។ អូរកែវ ជា​មាត់​ច្រក​សមុទ្រ​ ជា​កំពង់ផែ​ចំណត​ទូក​សំពៅ​ធំៗ មួយ​យ៉ាងសំខាន់​របស់​ន ...

                                               

សូរ្យវរ្ម័នទី២

ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ រជ្ជកាលគ្រងរាជ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ក្នងឆ្នាំ​ ១១១០ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "យសោវរ្ម័នទី២" ។ ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានលើកទ័ពពីក្រុង "មហិធរបុរៈ" វាយចូលក្រុង "យសោធបុរៈ" សងសឹកសម្លាប់ព្រះបាទ ធរណីន្ទ្រវរ្ម័ន រួចឡើងសោយរាជក្បុងឆ្នាំ ១១១៣ នៃ គ.ស ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិគ្រងរាជទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា សូរ្យវរ្ម័នទេរាជ ។

                                               

នគរលូ

លូ គឺជារដ្ឋចំណុះមួយកំឡុងរាជវង្សចូវនៃចិនបុរាណ ។ បានស្ថាបនាឡើងនៅសតវត្សទី១១ម.គ. ពួកអ្នកគ្រប់គ្រងនៃរដ្ឋនេះចាប់ពីសាខាកូនពៅនៃត្រកូល ជី ដែលគ្រប់គ្រងរាជវង្សចូវ ។ អ្នកឧកញ៉ាដំបូងគេគឺ ព័រឈិន គឺជាបុត្រអ្នកឧកញ៉ាចូវ បងប្អូនស្ដេចចូវវូវុ និងជារាជានុសិទ្ធិរបស់ស្ដេចចូវឆឹង ។ រាជធានីរដ្ឋគឺនៅឈិភ្វុ និងទឹកដីរបស់រដ្ឋនេះច្រើនតែបានគ្របដណ្ដប់តំបន់កណ្ដាល និងនិរតីនៃអ្វីដែលឥឡូវគឺជាខេត្តឝានតុង ។ រដ្ឋនេះមានព្រំដែនខាងជើងទល់នឹងរដ្ឋរដ្ឋដ៏មានអំណាច និងខាងត្បូងទល់នឹងរដ្ឋឈូកដ៏មានឥទ្ធិពល ។ ទោះបីជាការលុកលុយរបស់ឈីត្រូវបានកម្ចាត់ចោលនៅ​ក្នុងសមរភូមិឆាងឝោនៅឆ្នាំ៦៨៤ម.គ.ក៏ដោយ ក៏រដ្ឋនេះស្ថិតនៅក្នុងឱនភាពដែរកំឡុងសម័យរដូវផ្ការីកនិងស្លឹកឈើជ ...

                                               

ប្រវត្តិវិទ្យា និងមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ

តាមធម្មតា មុខវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានកំណត់ត្រឹមពាក្យសរសេរ និងនិយាយ។ យ៉ាងណាម៉ិញ ការ កកើតឡើងជាមុខវិជ្ជាជីវៈជាន់ខ្ពស់ និងក្លាយជាមុខវិជ្ជាបែបវិទ្យាសាស្ត្រថ្មី នាសតវត្សទី ១៩ និង ២០បាននាំឱ្យ មានរលកពត៌មានឬមុខវិជ្ជាថ្មីដែលប្រកួតប្រជែងនឹងពាក្យនេះ។ បុរាណវិទ្យា នរៈវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ផ្សេងទៀតកំពុងតែផ្តល់ពត៌មានថ្មី និងទ្រឹស្តីថ្មីអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ ប្រវត្តិវិទូបុរាណបានចោទសួរថា តើមុខវិជ្ជាថ្មីទាំងនេះពិតជាប្រវត្តិសាស្ត្រឬទេ ប្រសិនបើ វាមិនកំណត់ដោយពាក្យសរសេរ ដែលផ្ទុយពី មុខវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលផ្អែកលើការសរសេរ។ បច្ចេកពាក្យថ្មី បុរេប្រវត្តិ prehistory ត្រូវបានគេបង្កើត ឡើងដើម្បីដណ ...

                                               

ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌

នៅឆ្នាំ ១៦០១ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌បានត្រឡប់ពីប្រទេសសៀម ស្របតាមបំណងប្រាថ្នា របស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ដែលបានសុំយាងព្រះអង្គពីទីក្រុងអយុធ្យាចូលមកតាមច្រកកំពតមកគង់នៅកោះស្លាកែត ជិតភូមិកៀនស្វាយសព្វថ្ងៃ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ហាក់កើតមាននៅតាមកន្លែងខ្លះនៅក្នុងប្រទេស ប៉ុន្តែកន្លែងខ្លះទៀតមានកើតចលនាបះបោរ ធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្រភិតភ័យនៅឡើយ។ ក្រោយពីបង្ក្រាបចលនាបះបោរស្រួលបួលហើយ ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ជាឲ្យគេសង់ព្រះរាជវាំងនៅល្វាឯម ដែលត្រូវនឹងទីតាំងវត្តអរិយក្សត្រសព្វថ្ងៃ ហើយក៏គ្រងរាជ្យនៅទីនោះពីឆ្នាំ ១៦០៣ ដល់ ១៦១៣ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៦០ វស្សា។ ទ្រង់ទទួលរាជាភិសេកជាស្ដេចផែនដីនៅឆ្នាំ ១៦១៣។ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌មានរាជបុត្រពីរអង្គដែលគង់នៅក្នុង ...

                                               

បន្ទាយលង្វែក

ក្នុងរាជ្យព្រះអង្គចន្ទទី១ រាជធានីតាំងនៅក្រុងមានជ័យ ខែត្រពោធិ៍សាត់ រួចប្តូរមកក្រុងលង្វែកវិញ។ ព្រះបាទចន្ទរាជា ឬ ព្រះអង្គចន្ទទី១ ជាអនុជពៅឝ្រីឝៅគន្ធបទ ឬជាបុត្រធម្មរាជា។ ពេលដែលស្តេចកន ធ្វើគត់ស្រីសុគន្ធបទនៅបន្ទាយស្ទឹងសែននៅឆ្នាំ ១៥១២ ពញាចន្ទនៅក្រុងអយុធ្យានៅឡើយ។ ក្នុងពេលធ្វើសង្គ្រាមជាមួយស្តេចកន មន្ត្រី និង រាស្រ្តសុំ អោយព្រះអង្គចន្ទឡើងសោយរាជ្យ ទ្រង់ក៏យល់ព្រម។ទ្រង់ជាស្តេចមួយអង្គដ៏ល្បីល្បាញដែលបានរំដោះដីខ្មែរភាគខាងលិចពីសៀម។ ក្រៅពីបន្ទាយលង្វែក ទ្រង់បានកសាងវត្តអារាមជាច្រើននៅ ខែត្រពោធិ៍សាត់ បរិបូណ៍ ជួសជុលវត្តនៅឧដុង្គមានវត្តលើភ្នំរាជទ្រព្យជាដើម វត្តត្រឡែងកែងនៅក្នុងបន្ទាយលង្វែក ដែលស្ថិតនៅលើទួលមួយកន្លែង មា ...

                                               

ព្រះយេស៊ូ

ព្រះយេស៊ូគ្រិស្ដ ​ សំដៅលើ​ព្រះយេស៊ូ ដែល ​ ​គេនិយមហៅថា "យេស៊ូអ្នកណាសារ៉ែត"។ ព្រះអង្គ​ជា​បុគ្គល​ចម្បង​ក្នុង​គ្រិស្ដសាសនា ដែល​គ្រិស្ដ្របរិស័ទ​ទូទៅ​ទទួលស្គាល់​​ថា ជា​ព្រះបុត្រា​របស់​ព្រះជាម្ចាស់​។ គ្រិស្តសាសនា​​និង​ឥស្លាម​សាសនា​ ចាត់ទុក​​ព្រះយេស៊ូ​​ជា​​ ម៉េស្ស៊ី ឬ គ្រិស្ដ ក្នុងទំនាយ​ព្រះគម្ពីរ​សម្ព័ន្ធមេត្រីចាស់ ដែល​ពួកគេ​កំពុង​រង់ចាំ​​។ គ្រប់​​អ្នកប្រាជ្ញ​​ផ្នែក​បូរាណវត្ថុវិទ្យា​ នាសម័យទំនើប យល់ស្រប​​គ្នា​ថា ព្រះយេស៊ូ​មានក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​​មែន​ ហើយ​បណ្ដា​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ ចាត់ទុកថា គម្ពីរដំណឹងល្អស្រប​ ជា​ប្រភព​​ល្អបំផុត​​ ក្នុងការ​តាមដាន​​រឿងរ៉ាវ​​ព្រះយេស៊ូ​ តាម​បែប​​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​​ ...

                                               

គុណវម៌្ម

កុរុង គុណវម៌្ម រជ្ជកាល ។ តាមរយៈសិលាចារឹកដំបងដែក ព្រះនាងកុលប្រភាវតីបាននិយាយពីការកសាងអាស្រមមួយ។ សិលាចារឹកនេះមានលក្ខណៈជាវិស្ណុនិយម។ ក្នុងសិលាចារឹកវិស្ណុនិយមដូចគ្នានេះដែរ ដែលគេបានរកឃើញនៅវាលភក់បាននិយាយ ពីការកសាងទេវាល័យ សម្រាប់តម្កល់ ព្រះវិស្ណុបាទ។ បើគេប៉ាន់ស្មានមើលទៅព្រះនាងកុលប្រភាវតីគឺជាមាតារបស់គុណវម៌្មដែលជាបុត្ររបស់កុរុងកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ហើយទ្រង់ត្រូវបានព្រះជេដ្ឋាធ្វើគត់ ដែលមាននាមថាកុរុងរុទ្រវម៌្មនេះឯង នៅក្នុងឆ្នាំ៥១៤ដើម្បី ដណ្ដើមរាជ្យសម្បត្តិដូច ដែលពង្សាវតាររបស់រាជវង្សលាងបានកត់ទុក។ រុទ្រវម៌្មជាស្ដេចចុងក្រោយបង្អស់នៃអាណាចក្រភ្វូណាន។ ព្រះគុណវម៌្មបានត្រួតត្រា កាន់កាប់តំបន់មួយដែលបិតារបស់ទ្រង់បានកស ...

                                               

ភូមិព្រៃនគរ

                                               

អង្គភាពដំណើរការកណ្តាល

CPU គឺ​ជា​ផ្នែក​រឹង​មួយ​នៅ​ក្នុង​កុំព្យូទ័រ​ដែល​ផ្ទុក​នូវ​ការ​ណែនាំ សម្រាប់​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ ដោយ​ប្រតិបត្តិ​លើ​លេខ​នព្វន្ត​បឋម តក្កវិទ្យា និង​ប្រតិបត្តិការ​ចេញ​ចូល របស់​ប្រព័ន្ធ។ ពាក្យ CPU ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​វិស័យ​កុំព្យូទ័រ​ចាប់​តាំង​ពី​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០​មក។ ទ្រង់​ទ្រាយ ការ​រចនា និង​ការ​អនុវត្ត​របស់ CPU ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ជា​វគ្គៗ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែ​ប្រតិបត្តិការ​មូលដ្ឋាន​របស់​ពួក​វា​នៅ​តែ​ដូច​គ្នា​ដដែល។ កុំព្យូទ័រ​មួយ​អាច​មាន CPU ច្រើន​ជាង​មួយ ដែល​នេះ​ហៅ​ថា​ពហុដំណើរការ multiprocessing ។ រាល់ CPU ទំនើបៗ​ទាំង​អស់​គឺ​ជា​ប្រភេទ​មីក្រូ microprocessor ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​ ...

                                               

រសសាស្ត្រ

រសសាស្ត្រ ជាប្រពៃណៃដ៏មានឥទ្ធិពលមួយ ដែលពួកអ្នកបដិបត្តិវិជ្ជានេះមាន ពីសម័យបុរាណ អះអាងថាអ្នកដែលប្រារភប្រតិបត្តិវាឡើងដើម្បីបានអំណាចឫទ្ធានុភាពដ៏ខ្លាំងពូកែ។ វត្ថុបំណងកំណត់នូវក្នុងរសសាស្ត្រមានផ្សេងៗដោយឡែកៗ ប៉ុន្តែតាមប្រវត្តិសាស្ត្រមានគោលដៅសំខាន់ៗមួយ រឺ ច្រើនដូចតទៅ: បង្កើតថ្មទិព្វតាមរឿងព្រេង ដែលមានសមត្ថភាពបំលែងលោហធាតុដើមទៅជាលោហមានតម្លៃ និងការចម្រើនថ្នាំអាយុវែង ដែលនឹងរក្សាវ័យ និងអាយុយឺនយូរ។ ទោះបីយ៉ាងណា រសាយនសាស្ត្របានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចម្រើនជឿនលឿននៃវិទ្យាសាស្ត្រដើមសម័យទំនើបនេះដែរ វាខុសប្លែកយ៉ាងខ្លាំងពីវិទ្យាសាស្ត្រទំនើបដោយសារតែការរួមបញ្ចូលនៃគោលការណ៍ និង កិច្ចបដិបត្តិខាងហេមេទិកពាក់ព័ន្ធនឹងទ ...

                                               

ជម្ងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩

ជម្ងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជំងឺរាតត្បាតឆ្លងគឺជាជំងឺរាតត្បាតដែលកំពុងបន្តកើតមាននៃជំងឺក្រិនថ្លើមឆ្នាំ ២០១៩ ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរដែលមាននៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម ២ ។ វាត្រូវបានគេកំណត់អត្តសញ្ញាណដំបូងនៅខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៩ នៅទីក្រុងវូហានប្រទេសចិន។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសពីការរាតត្បាតជាបន្ទាន់ស្តីពីសុខភាពសាធារណៈនៃការព្រួយបារម្ភអន្តរជាតិនៅខែមករាឆ្នាំ ២០២០ និងការរាតត្បាតរាតត្បាតនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០២០ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០២១ មានករណីជាង ១១៣ លានករណីត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយមានអ្នកស្លាប់ជាង ២,៥២ លាននាក់ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ថាការពារដោយដ។ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាជំងឺរាតត្បា ...

                                               

ឌីវីឌី

អត្ថបទនិយាយអំពី ឌីវីឌីដែលជាវត្ថុសម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យ, វីដេអូ, សម្លេង និង​ ព័ត៌មាន ផ្សេងៗ ។ ឌីវីឌី គឺជាថាសសម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យ, ដែលបានរកឃើញ និង បង្កើតដោយក្រុមហ៊ុន Philips, Sony, Toshiba និង Panasonic នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៥ ។ ឌីវីឌី ផ្តល់អោយសមត្ថភាពផ្ទុកទុកខ្ពស់ជាង ថាសឌីសតូចCompact Discsនៅក្នុងខណៈពេលដែលមានទំហំដូចគ្នា ។ ឌីវីឌី ត្រូវបានប្រើនៅក្នុង ឌីវីឌី-វីដេអូរបស់ឌីសវីដេអូអ្នកប្រើប្រាស់ និង នៅក្នុង ឌីវីឌី-សម្លេងDVD-Audio របស់ឌីសសម្លេងអ្នកប្រើប្រាស់, ដែលប្រើជា ការសរសេរសម្រាប់ អេវីស៊ីអេចហ៍ឌី ឌីស AVCHD discs។ ឌីវីឌី អាចផ្ទុកនៅទិន្នន័យ និង​ ព័ត៌មានផ្សេងៗទៀត ដែលអាចសំដៅទៅលើ ឌីវីឌីសម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យ ។

                                               

Boeing 737

ក្រុមហ៊ុន Boeing 737 គឺជា ម៉ាស៊ីន ភ្លោះ តូចចង្អៀត រាងកាយ - យន្តហោះប្រតិកម្ម អាកាសចរណ៍មួយ ខ្លី ទៅ មធ្យម ។ បានបង្កើត ពីដំបូង ដូចជា ការចំណាយ ទាប យន្តហោះ ពីរ ម៉ាស៊ីន មួយ ខ្លី មកពី ក្រុមហ៊ុន Boeing 707 និង 727 របស់, 737 បានបង្កើត ទៅជា ក្រុមគ្រួសារនៃ ម៉ូដែល ដឹកអ្នកដំណើរ ប្រាំបួន ជាមួយនឹងសមត្ថភាព 85 ទៅ 215 អ្នកដំណើរ មួយ។ 737 គឺ យន្តហោះ តូចចង្អៀត រាងកាយ តែ ក្រុមហ៊ុន Boeing នៅក្នុង ផលិតកម្ម ជាមួយនឹង -600 នេះ -700, -800 និង - 900ER កំណែ ដែលកំពុងត្រូវបាន សាងសង់ឡើង បច្ចុប្បន្ន។ កំណែ ឡើងវិញ វិស្វកម្មនិង ត្រូវ បានរចនាឡើង នោះ 737 ចំនួនធំបំផុតនោះ ត្រូវបានកំណត់ទៅ ជាសកម្មភាពនៅ ឆ្នាំ 2017 ។ នឹកគិតអំពីការ ដំប ...

                                               

ហូម័រ

ហូម័រ គឺជាអ្នកនិពន្ធកំណាព្យនៃរឿងព្រេងជនជាតិក្រិក ដែលត្រូវបានគេជឿថាជាអ្នកនិពន្ធវិរកថារឿង អ៊ីលីអាដ និង អូឌីស៊ិ ។ ជនជាតិក្រិកបុរាណគេជឿថាហូម័រគឺជាប្រវត្តិវិទូ ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញនៅបច្ចុប្បន្នមើលទៅគាត់ដោយសង្ស័យ ព្រោះជាព័ត៌មានជីវប្រវត្តិដែលបានទទួលដំណែលជារយៈពេលយូរណាស់ និងខ្លួនកាព្យផ្ទាល់ ក៏ត្រូវបានគេប្រាប់យ៉ាងទូលំទូលាយអស់ជាច្រើនសតវត្ស និងត្រូវបានកែប្រែរហូតដល់ក្លាយជាកំណាព្យ ម៉ាទីន វេស្ត ។ វាត្រូវបានគេជឿថា "ហូម័រ" មិនមែននាមនៃកំណាព្យនៅប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ។ រយៈពេលដែលហូម័រមានជីវិតក៏នៅតែត្រូវបានគេអះអាងតាំងពីបុរាណកាលរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ ដោយហេរ៉ូដូទុស បានអះអាងថាហូម័រប ...

                                               

ស៊ុន ឈាន

ស៊ុន ឈាន 孙权 Sun Quan គាត់ជាស្តេចចិត្តដ៏ឈ្លាសវៃម្នាក់ ដែលរាស្រ្តគ្រប់គ្នា គោរពស្រលាញ់ និង គាំទ្រ។ គាត់គឺជាស្តេចវ័យក្មេងជាងគេ និង ធ្លាប់ជាអ្នកការទូតវ័យក្មេងជាងគេផងដែរ ក្នុងចំណោមនគរទាំងបីនាសម័យកាលនោះ។

                                               

Walter Camp

Chauncey ជំរុំវ៉ល គឺជាកីឡាករបាល់ទាត់, អ្នកនិពន្ធជាគ្រូបង្វឹកនិងកីឡាអាមេរិចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "បិតានៃកីឡាបាល់ទាត់អាមេរិក" ។ លោកបានបង្កើតបន្ទាត់កីឡានេះនៃ scrimmage និងប្រព័ន្ធនៃការចុះនេះ។ ជំរុំបានបម្រើការជាគ្រូបង្វឹករបស់ក្រុមបាល់ទាត់កណ្តាលនៅយេលពីឆ្នាំ 1888 ទៅឆ្នាំ 1892 មុនពេលផ្លាស់ទៅសាកលវិទ្យាល័យស្ទែនហ្វដដែលជាកន្លែងដែលគាត់ជាគ្រូបង្វឹកនៅក្នុងខែធ្នូ 1892 និងនៅឆ្នាំ 1894 និង 1895 ក្រុមបោះជំរុំយ៉េលនៃ 1888, 1891, និង 1892 ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាម្ចាស់ជើងឯកថ្នាក់ជាតិ។ ការបោះជំរុំត្រូវបានជាប់ជាសមាជិកសាលកីឡាបាល់ទាត់មហាវិទ្យាល័យកិត្តិនាមជាគ្រូបង្វឹកក្នុងឆ្នាំ 1951 ផងដែរ។

                                               

លក្ខណៈសម្បត្តិមេដឹកនាំ

ទំព័រគំរូ:Print version ១. ការសិក្សា ដើម្បីអាចដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រង់គេបាន មេដឹកនាំត្រូវមានការសិក្សាជ្រៅជ្រះនិងមានការយល់ដឹងលើច្រើនផ្នែកដូចជាច្បាប់​ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វិទ្យាសាស្រ្ត ។ល។ មេដឹកនាំក្រុមតូចក៏ដោយ ក្រុមធំក៏ដោយ ក៏ត្រូវការៀនសូត្រអោយ បានចេះដឹងដែរ ។​ ការរៀនសូត្រ មានការរៀនសូត្រពីសាលា ពីក្រុមគ្រួសារនិងពីសង្គម ។ មេដឹកនាំយ៉ាងហោចណាស់ក៏ត្រូវមានចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ចេះភាសាអង់គ្លេសនិងចេះប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ ។ អ្នកដែលមានចំនេះដឹងផ្នែកច្បាប់អាចធ្វើជាអ្នកដឹកនាំបាន ក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀត ។ ប៉ុន្តែ បើចង់ធ្វើជាមេដឹកនាំក្នុងផ្នែកណាមួយ ត្រូវតែមានសញ្ញាប័ត្រខាងផ្នែកនោះទៀតទើបជាការប្រសើរ ។ ឧទា ...

                                               

អារក្ស

អារក្ស ជាវិញ្ញាណអាក្រក់ ហើយវាមានអំណាចអាចធ្វើការអស្ចារ្យជាច្រើនបាន ប៉ុន្តែមិនមែនសម្រាប់សេចក្ដីល្អទេ។ វាជាសត្រូវរបស់មនុស្សជាតិ ស្ថិតនៅក្នុងអាកាស ហើយពួនសម្ងំនៅក្នុងរូបបដិមាកររបស់ពួកអ្នកមិនជឿព្រះ។ វាជាប្រភពនៃសេចក្ដីអាក្រក់គ្រប់បែបយ៉ាងដល់មនុស្សជាតិ ហើយកាលណាវាចូលមនុស្សណាហើយ វានឹងធ្វើទុក្ខមនុស្សនោះដោយ ជំងឺផ្សេងៗជាច្រើន។ អារក្ស មកពីភាសាក្រិក: δαιμόνιον daimónion គឺជាអំណាចដ៏ខ្លាំងពូកែមួយ តែងតែជាភាវៈដែលបង្កការខូចខាតដល់មនុស្ស ហើយតែងតែមាននិយាយនៅក្នុងសាសនា វិជ្ជាមន្តអាគម អក្សាសាស្ត្រ ទេវវិទ្យាជាដើម។ នៅក្នុងវិជ្ជាខាងអារក្ស របស់គ្រីស្ទានកាលពីមជ្ឈឹមសម័យ អារក្សត្រូវបានគេយល់ឃើញថាជាវិញ្ញាណអសោច ជាទូតសួគ៌ដែលធ្ ...

                                               

Friedrich Schiller

Friedrich Schiller ជាកំណាព្យ, ទស្សនវិទូ, ប្រវត្តិសាស្រ្ត, និងអ្នកនិពន្ធអាល្លឺម៉ង់។ ក្នុងអំឡុងដប់ប្រាំពីរឆ្នាំចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់គាត់, Schiller អ្នករងឡើងផលិតភាពប្រសិនបើស្មុគស្មាញមិត្តភាពដោយមានដ៏ល្បីល្បាញនិងមានឥទ្ធិពលរួចទៅហើយយ៉ូហានលោក Wolfgang វ៉ុវិទ្យាស្ថាន Goethe ។

                                               

សាក់ឡូ

Sir Charles Spencer "កីឡាករ Charlie" Chaplin, KBE គឺជាតារាសម្តែងអ្នកផលិតខ្សែភាពយន្ត, កម្មវិធីតែងកំប្លែងភាសាអង់គ្លេសនិងអ្នកដែលបានកើនឡើងដល់កិត្តិនាមនៅក្នុងសម័យស្ងៀមនោះទេ។ ឆាភ្លីនបានក្លាយជារូបតំណាងទូទាំងពិភពលោកតាមរយៈបុគ្គលិកលក្ខណៈអេក្រង់របស់គាត់ "ការ Tramp" និងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃតួរលេខដែលសំខាន់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃឧស្សាហកម្មខ្សែភាពយន្តនេះ។ អាជីពរបស់លោកមានរយៈពេលជាង 75 ឆ្នាំមកហើយក្នុងសម័យពីកុមារភាពរហូតទាល់ Victorian មួយឆ្នាំ មុនពេលលោកស្លាប់នៅឆ្នាំ 1977 និងរាប់បញ្ចូលទាំងពីរនិងការចម្រូងចម្រាសសរសើរ។

                                               

ឡែនកាមេរា

កញ្ចក់កាមេរ៉ាមួយ គឺជាកញ្ចក់អុបទិកឬការជួបប្រជុំគ្នានៃកញ្ចក់ត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងការភ្ជាប់ជាមួយនឹងរាងកាយកាមេរ៉ាមួយនិងយន្តការដើម្បីធ្វើឱ្យរូបភាពនៃវត្ថុទាំងនៅលើខ្សែភាពយន្តនេះរូបថតឬនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀតដែលមានសមត្ថភាពនៃការរក្សាទុករូបភាពមួយគីមីឬ ឡិចត្រូនិច។ ភាពខុសគ្នាធំមិនមានគោលការណ៍ក្នុងរវាងកែវត្រូវបានប្រើសម្រាប់កាមេរ៉ានៅតែម៉ាស៊ីនថតវីដេអូមួយ, កែវពង្រីកមួយ, មីក្រូទស្សន៍, ឬបរិធានផ្សេងទៀតគឺ, ប៉ុន្តែការរចនានិងសាងសង់លម្អិតខុសគ្នា។ កញ្ចក់មួយអាចត្រូវបានជួសជុលជារៀងរហូតទៅឱ្យម៉ាស៊ីនថតមួយ, ឬវាអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរជាមួយនឹងកញ្ចក់នៃប្រវែងខុសគ្នាប្រសព្វ, aperture, និងលក្ខណៈសម្បត្តិផ្សេងទៀត។ ខណៈពេលដែលជាគោ ...

                                               

កាលម៉ាក

លទ្ធិ​ម៉ា​ក្ស​គឺ​ជា​វិធី​សា​ស្រ្ត​នៃ​ការ​វិភាគ​សេដ្ឋកិច្ច​សង្គម​និង​ទស្សនៈអំពី​ពិភពលោក​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ការ​ប​ក​ស្រាយ​សំភារៈ​និយម​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ៍​ទស្សនៈផ្សេងៗគ្នានៃការប្រែប្រួលនៃសង្គម​និង​ ការ​វិភាគ​នៃ​ការ​ទំនាក់​ទំនង​-វណ្ណៈ​និង​ជម្លោះ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​មួយ​។ វិធីសា​ស្រ្ត​លទ្ធិ​ម៉ា​ក្សនិយម​ចង្អុលបង្ហាញពីដំណើរសេដ្ឋកិច្ច​និងសង្គមនយោបាយដែលយកទៅអនុវត្ដទៅក្នុង​ការ​វិភាគ​និង​មតិរិះគន់នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​​មូល​ធន​និង​តួនាទី​នៃ​ការ​តស៊ូ​វណ្ណៈ​នៅ​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ប្រព័ន្ធ​នេះ​។ នៅក្នុងពាក់កណ្តាលទៅចុងសតវត្សទី​ 19 គោលការណ៍គ្រឹះនៃលទ្ធិម៉ាក្សត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយទស្សនវិទូអាល្លឺម៉ង់ពីររូបគឺ លោក K ...

                                               

តារាវិទ្យា

តារាសាស្ត្រ គឺជាវិទ្យា​សា​ស្រ្ត​ធម្មជាតិដែលសិក្សាអំពីផ្កាយនិងវត្ថុតារាសាស្ត្រផ្សេងទៀត្រ រួមទាំងបាតុភូតធម្មជាតិដែលកើតឡើងដោយរបស់ទាំងនេះ។ ឧទាហរណ៍ជា៖ ចន្ទ​រ​កាស, ផ្កាយដុះកន្ទុយ, អាចម៍ផ្កាយ។

                                               

ទុក្ករបុគ្គល

ទុក្ករបុគ្គល ជាមនុស្សដែលបានរងទុក្ខជាច្រើន ដោយត្រូវគេបៀតបៀន ឬត្រូវគេសម្លាប់ ដោយព្រោះតែជំនឿសាសនារបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងសាសនាគ្រីស្ទ ទុក្ករបុគ្គលគឺសំដៅលើមនុស្សដែលប្ដូរជីវិតរបស់ខ្លួន ជាជាងចោលព្រះគ្រីស្ទ ដំណឹងល្អ ជំនឿ ឬគោលការណ៍ដ៏សុចរិតរបស់ខ្លួន។ ជាទូទៅ ទុក្ករបុគ្គលត្រូវបានបៀតបៀនដោយបក្សពួកដែលមានអំណាច ដោយត្រូវគេបង្ខំឲ្យគាំទ្រ ឬប្រកាសជាសាធារណៈគាំទ្រជំនឿរបស់ពួកមានអំណាចទាំងនោះ ឬត្រូវគេបង្ខំឲ្យបដិសេធជំនឿរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ។ ប្រសិនបើពួកគេមិនព្រមធ្វើតាមការបង្ខំរបស់ពួកទាំងនោះទេ នោះពួកគេនឹងមានទោស ឬត្រូវប្រហារជីវិត។ ពាក្យទុក្ករបុគ្គលនេះ ដើមដំបូងប្រើចំពោះតែអ្នកដែលរងទុក្ខ ដោយសារតែជំនឿសាសនារបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ត ...

                                               

ប្រវត្តិរបស់ប្រាក់(History of Money)

ប្រាក់បានចាប់ផ្ដើមបង្កើតឡើងនៅរង្វង់២៥០០ឆ្នាំមុនគ.ស កន្លងមកហើយជាមួយនិងការចាយប្រាក់កាក់ដំបូងដែល ប្រហែលជាប្រាំមួយទៅប្រាំពីរ​សតវត្សមុនគ.ស។ប្រាក់ត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ទូទាត់ទូទៅជាមួយនិងការចំនាយទៅលើទំនិញ ទូទាត់បំណុលក្នុងទីផ្សារ-ល-។តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​មនុស្ស​​បានធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញគ្នាទៅវិញទៅមកទៅតាមភាពសមគួរនៃទំនិញនៅផ្សារ។ ផ្សារជា កន្លែងមួយដែលមនុស្សបានមកជួបជុំគ្នា​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរទំនិញគ្នា។ មានវត្ថុជាច្រើនដែលត្រូវបានធ្វើការ ដោះដូរនៅតាមទីផ្សារ ឧទាហរណ៏ បសុបសត្វ ហើយនិងសូត្រ ក្រមួន………វត្ថុទាំងសុទ្ធ​តែ​បាន​បម្រើផលប្រយោជន៏ពួកគេទាំងអស់ ប៉ុន្តែ ជួនកាលមានវត្តុខ្លះបានទាក់ទាញអារម្មណ៏ពួកគេ អោយដោះដ ...

                                               

ប្រវត្តិសាជីវកម្មក្រុមហ៊ុន Microsoft

សាជីវកម្មក្រុមហ៊ុន Microsoft គឺជាសាជីវកម្មពហុភាគីសាធារណៈចំកាត់នៃសហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងរដ្ឋ WASHINGTON តំបន់ REDMOND។ សហរដ្ឋអាមេរិកគ្រោងបង្កើតផលិតផល អាជ្ញាប័ណ្ណនិងគាំទ្រលំដាប់យ៉ាងទូលំទូលាយនៃផលិតផល និងសេវាកម្មដ៏លើសលប់ដែលទាក់ទងទៅនឹងកុំព្យូទ័រតាមរយៈជើងសារផលិតផលនីមួយៗរបស់វា ដែលបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៤ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដើម្បីបង្កើតហើយនិងលក់ការបកប្រែជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ 8800 Altair, Microsoft បង្កើតឡើងដើម្បីគ្រប់សង្កត់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិកុំព្យូទ័រដើម ដែលបានសម្គាល់ជាមួយនិង MS-DOS នៅក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៏ឆ្នាំ ១៩៨០ បានប្រតិបត្តិតាមដោយក្រុមហ៊ុន Microsoft Window ជួរនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិ។ Microsoft ថែមទាំង ...

                                               

សង្ក្រាមលោក​ Hulks

"Hulk សង្រ្គាមលោក" គឺជាដំណើររឿងប្រភេទ Crossover សៀវភៅថ្លុកដែលបានចេញផ្សាយដោយដ៏អស្ចារ្យកំប្លែងដែលរត់នៅក្នុងឆ្នាំ 2010 ដូចខាងក្រោមនេះ: "ការធ្លាក់នៃ Hulk "ដំណើររឿង។ គ្រោងកសាងនៅលើ depowering របស់ប្រ៊ូសបដាដោយពណ៌ក្រហម Hulk ដែលក្នុងអំឡុងពេល "ការគ្រប់គ្រងខ្មៅងងឹត" ដំណើររឿងនិងការក្បត់របស់ដុកសាំសុនដែលបានចូលរួមជាមួយនឹង Intelligencia ដើម្បីនាំអំពី "ការធ្លាក់របស់ Hulk" ដើម្បីបង្កើតកងទ័ពរបស់ Hulk ដើម្បីទទួលយកនៅលើ ពិភពលោក។ "សង្រ្គាមលោក Hulk "ក៏នឹងបង្ហាញប្រភពនៃក្រហម Hulk ទូទៅលោក Ross និងក្រហមនាង-Hulk Betty លោក Ross បាន។ "Hulk សង្រ្គាមលោក" គឺជាការបន្តនៃធ្នូមួយដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងដំណើររឿងពិភព Hulk ដែលនៅក្ ...

                                               

Treadmill

ម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណគឺជាឧបករណ៍ជាទូទៅសម្រាប់ដើររត់ឬឡើងភ្នំពេលស្នាក់នៅកន្លែងតែមួយ។ ម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណត្រូវបានគេណែនាំមុនពេលអភិវឌ្ឍម៉ាស៊ីនដើរដោយថាមពលដើម្បីទាញយកថាមពលពីសត្វឬមនុស្សដើម្បីធ្វើការជារឿយ ៗ ជាប្រភេទម៉ាស៊ីនកិនដែលត្រូវបានដំណើរការដោយមនុស្សម្នាក់ឬជំហ៊ានជាន់សត្វនៃម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណដើម្បីកិនគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ នៅពេលក្រោយម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណត្រូវបានប្រើជាឧបករណ៍ដាក់ទណ្ឌកម្មសម្រាប់មនុស្សដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសឱ្យធ្វើការធ្ងន់នៅក្នុងពន្ធនាគារ។ ពាក្យថាម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណនិងម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណត្រូវបានប្រើជំនួសគ្នាទៅវិញទៅមកសម្រាប់អំណាចនិងយន្តការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ថ្មីៗនេះម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណមិនត្រូវបានប្រើដើម្បីទាញយកថាមពលទេប៉ុន្តែ ...

                                               

ប៊ិច

បិចគឺជាឧបករណ៏ម្យ៉ាងដែលគេប្រើសំរាប់ធ្វើរការសរសេរដាក់ ដោយទឹកខ្មៅសំរាប់ធ្វើរការដាក់ពាក្យសុំធ្វើការអ្វីមួយ ជាធម្មតាគេប្រើបិចសរសេរជាមួយនឹងក្រដាស paperសម្រាប់ការសរសេរ ឬក៏សម្រាប់ការគូរនៅអ្វីផ្សេង។ ដូចជាគ្រឿងដែលធ្វើពីរោមបក្សី ដូចជា បិចជក់ ហើយdip pens គឺជាវត្ថុបុរាណ ដែលគេធ្លាប់ប្រើពីសម័យមុន ជាមួយនឹងចុងស្លាបប៉ាកកា ឬក៏ចំពុះសត្វខ្លះnibប៊ិចគឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំណាស់ទៅដល់មនុស្សគ្រប់រូប Ruling Pensនៅលើសកលលោក ហើយវាអាចជួយអោយមនុស្សគ្រប់គ្នាធ្វើការបានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយវាមានតំលៃថោក តែមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវការវាជាចាំបាច់ ជាពីសេសអ្នកធ្វើឯកទេសកម្ម ប៉ុន្តែ វិទ្យាសាស្រ្តនៃប៊ិច technicalមានដូចជាៈRapidograph ភាពជឿនលឿទៅលើកា ...

ប្រវត្តិសាស្ត្រ
                                     

ⓘ ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្ដិសាស្ត្រគឺជាវិទ្យាសាស្ដ្រដែលរៀនហេតុការណ៍របស់មនុស្ស។ មានពីរគំនិតអំពីប្រវត្តិមួយដែល និយាយថាប្រវត្តិដើម នៅពេលមនុស្សបានបង្កើតអក្សរ ។ ប្រវត្តិមុនមនុស្សស្គាល់អក្សរគេហៅពេលនោះ បុរេប្រវត្តិសាស្ដ្រ។ មួយទៀតដែលគិតថាប្រវត្តិដើមនៅប្រទេសមួយពេលមាននិវេទន៏របស់ប្រទេសមួយ។ ស្គាល់​ប្រវត្តិគឹជាសារះសំខាន់សំរាប់ស្វែងយល់បច្ចុប្បន្នកាល​​ពីព្រោះសង្គមបច្ចុប្បន្នគឹជាលទ្ធផលរបស់អតីត។​ហើយនិង​ពេលគេស្គាល់ប្រវត្ត​ិគេបានគិតដល់អនាគតកាល។

                                     

1. ប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា

ជនជាតិខ្មែរកើតចេញពីអំបូរខ្មែរ មនជាម្ចាស់ទឹកដីលើជ្រោយសុវណ្ណភូមិអាស៊ីអាគ្មេយ៍តាំងពីជាង៦០០ពាន់ឆ្នាំមុនគ.ស។ ខ្មែរបានបង្កើតអាណាចក្រភ្នំ ឬនគរភ្នំហ្វូណន រួចអាណាចក្រចេនឡារហូតដល់ចក្រភពអង្គរ។ ការសិក្សាពីបុរេប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា តម្រូវឱ្យយើងសិក្សាពីអាយុកាលនៃទឹកដីខ្មែរផងដែរ ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងប្រវត្តិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល។ នៅស័កទី១ ភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានប្រទះនឹងពំនើងផ្នត់ពីរគឺ កាឡេដូន្យា និងអ៊ែរស៊ីន្យាង ដែលបង្កើតឱ្យមានជួរភ្នំ និងខ្ពង់រាបនានានៅពាសពេញទឹកដីខ្មែរពីបុរាពរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែពំនើងផ្នត់ទាំងពីរស័កនេះត្រូវបានលិចទៅវិញរហូតដល់ចុងស័កទី៣។ នៅដើមស័កទី៤ ពំនើងផ្នត់នេះក៏ត្រូវងើបឡើងម្តងទៀតបង្កើតបានជាជួរភ្នំខ្ពង់រាប វាលរាប និងទន្លេ បឹងបួរដែលសណ្តូកពីជួរភ្នំហិមាល័យរហូតដល់ភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល។ នៅស័កទី៤នេះដែរ ដោយសារតែមានជំនោរ និងលំនាចទឹកនាំឱ្យទឹកដីខ្មែរខ្លះងើបឡើង ខ្លះលិចទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ។ នៅសតវត្សរ៍ទី៣មុនគ.សទឹកសមុទ្របាននាចបន្តិចម្តងៗ រីឯទន្លេមេគង្គបានហូរដីល្បាប់មកចាក់បង្កើតបានជាដីសណ្តរចុះទៅទិសខាងត្បូង។

                                     

2. ប្រវត្តិសាស្រ្តភូមា

ប្រទេសភូមាស្ថិតនៅផ្នែកពាយ័ត្យនៃតំបន់ឥណ្ឌូចិន។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស ចិន ឡាវ ថៃ និងជាប់សមុទ្របេងកាល់ប៉ែកខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះសម្បូរភ្នំច្រើន។ ក្នុងសម័យបុរាណពួកព្យូកើតមកពីអំបូរទីបេ ភូមាជាប្រជាជនដំបូងបង្អស់នៃដែនដីភូមា។ រវាងសតវត្សរ៍ទី៣ ពួកព្យូបង្កើតរដ្ឋមួយគឺអាណាចក្រព្យៅ ដែលមានរាជធានីឈ្មោះ ប្រូម។ ព្រះរាជាណាចក្រព្យៅស្ថិតនៅតាមដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវាទី។ ពួកព្យូទទួលឥទ្ធិពលអរិយធម៌ឥណ្ឌា ព្រាហ្មណ៍និយម ពុទ្ធនិយម។ រវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២នៃសតវត្សរ៍ទី៨ថៃនៅយូណាន ក្នុងរដ្ឋណាមជីវបានរាតត្បាតតំបន់តាមដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទីផ្នែកខាងលើ ហើយបានដាក់រាជាណាចក្រព្យៅជាចំណុះ។ នៅឆ្នាំ៨៣២នៃគ.ស ពលទាហានថៃប្លន់ប្រជាជន បំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេស និងកៀរយកជនជាតិព្យូប្រមាណ ៣០០០០នាក់ទៅយូណានសម្រាប់បម្រើការងារធ្ងន់ៗ។ បន្ទាប់មកទីក្រុងប្រូមចុះអន់ថយរួចវិនាសអន្តរាយអស់។ ប្រជាជនភូមាបានដកថយទៅភាគខាងត្បូង ដើម្បីគេចចេញពីការត្រួតត្រារបស់ណាមជីវ ដែលធ្វើឱ្យភាគកណ្តាល និងភាគខាងក្រោមទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទីក្លាយជាតំបន់មានមនុស្សរស់នៅកោះករ។ ទីក្រុងផាហ្គនស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទី ចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនរួចក្លាយជារាជធានីថ្មីមួយគឺរាជាណាចក្រផាហ្គន១០៤៤ដល់១២៨៧។

                                     

3. ប្រវត្តិសាស្រ្តចិន

នៅសតវត្សរ៍ទី៣មុនគ.ស រាជវង្សមួយពោរពេញដោយអំណាច និងចូលចិត្តសង្គ្រាមបានងើបឡើងនៅភាគពាយ័ព្យ។ នៅឆ្នាំ២២១មុនគ.សរាជវង្សនេះវាយយកទឹកដីរដ្ឋជិតខាងបង្កើតជាចក្រភពធំមួយដែលជាប្រទេសចិនសព្វថ្ងៃ។ នៅឆ្នាំ២៤៦ មុនគ.ស ស្តេចឆេងជាស្តេចថ្មីនៃអាណាចក្រសុិនខេត្តចិនស៊ីទ្រង់មានព្រះជន្ម១២ឆ្នាំ។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេចគឺប្រកបដោយសន្តិសុខ។ លុះដល់ឆ្នាំ២៣៤មុនគ.ស រាជាណាចក្រសុិនចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមពង្រីកទឹកដី។ ព្រះអង្គត្រូវបានគេប៉នប៉ងធ្វើឃាតតែមិនបានសម្រេច។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២៣០ ដល់២២១មុនគ.ស សង្គ្រាមពង្រីកទឹកដីរឹតតែមានភាពខ្លាំងក្លាឡើងទៀត។ លទ្ធផលចុងក្រោយរាជាណាចក្រសុិនក៏បានវាយកំទេចរដ្ឋសក្តិភូមិឯទៀតៗ ហើយទន្ទ្រានយកបានប្រទេសចិន ចាប់តាំងពីវាលស្មៅម៉ុងហ្គោល និងវាលទំនាបម៉ាន់ជូនៅជាប់នឹងតំបន់ភ្នំ ដែលឋិតនៅខាងត្បូងទន្លេយ៉ង់សេ។ ឯកភាពនៃចក្រភពចិនបានចាប់បដិសន្ធិឡើង។ ស្តេចឆេងក៏បានទទួលគោរមងារជា សុិនសឺហង់ទី។

                                     

4. ប្រវត្តិសាស្រ្តម៉ុងហ្គោល

ចក្រភពម៉ុងហ្គោលកើតឡើងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ហើយដួលរលំនៅសតវត្សរ៍ទី១៤។ ចក្រភពនេះបង្កើតឡើងដោយព្រះចៅអធិរាជសង់ស៊ីខាន់។ ចក្រភពនេះធ្វើជំនួញជាប្រពៃណីរវាងបស្ចឹមប្រទេស និងបូព៌ាប្រទេស បន្ទាប់ពីបញ្ឈប់សកម្មភាពជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ នៅពេលចក្រភពនេះរលំរលាយទៅវិញ ផ្លូវជំនួញអឺរ៉ុបអាស៊ីក៏ត្រូវវិនាសបាត់បង់ទៅវិញដែរ។ មហាចក្រភពព្រះចៅសង់ស៊ីខាន់បង្កើតឡើងបាន អាស្រ័យដោយមហិទិ្ធឬទិ្ធនៃទ័ពសេះម៉ុងហ្គោល ដែលមានកម្លាំងខ្លាំងមហិមា។ ការធ្វើសង្គ្រាមពង្រីកទឹកដីបង្កើតចក្រភពបានប្រព្រឹត្តទៅតាមពីរដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី១ ការត្រួតត្រាភូមិភាគម៉ុងហ្គោលទាំងមូល។ ដំណាក់កាលទី២ ការវាយលុកយករដ្ឋនានា។

                                     

5. ប្រវត្តិសាស្រ្តនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា

មជ្ឈិមបូព៌ាជាតំបន់ដែលចាស់ជាងគេ ក្នុងចំណោមតំបន់ដទៃទៀតនៅក្នុងពិភពលោក។ អរិយធម៌នៅតំបន់នេះ បានចាប់កំណើតតាំងពី ៥០០០ឆ្នាំមុនគ.ស និងបានបន្សល់ដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននូវសក្ខីកម្មនៃអរិយធម៌ដ៏ត្រចះត្រចង់ដូចជាពីរ៉ាមីត ផ្នូរស្តេច និងទីក្រុងជាច្រើនដែលលេចត្រដែតកណ្តាលវាលខ្សាច់។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី៧ ពួកអារ៉ាប់បានសញ្ជ័យលើប្រទេសនានា និងជះឥទ្ធិពលខាងសម្ភារៈ និងខាងផ្លូវចិត្តជាខ្លាំងមកលើភូមិភាគនេះ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយសាសនាអ៊ីស្លាម ឯកភាពកម្មបណ្តោះអាសន្ននៃតំបន់នេះក្រោមការត្រួតត្រានៃពួកអារ៉ាប់។ ក្រោយមកទៀតពួកតួកគីក៏បានចូលមកដល់តំបន់នេះដែរ។ ចក្រភពអូតូម៉ង់ចក្រភពតួកបានត្រួតត្រាលើភូមិភាគនេះអស់រយៈបួនសតវត្សរ៍ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ឆ្នាំ១៩១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨។ ការត្រួតត្រាបានបន្សល់ទុកនូវលក្ខណៈទោលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាភាពដូចគ្នានៃលក្ខន្តិកៈដីធ្លី ឋាននានុក្រុមខាងសង្គមនយោបាយ និងមុខងារនៃសាសនា។

                                     

6. ប្រវត្តិទ្វីបអាស៊ី

ប្រវត្តិទ្វីបអាស៊ី អាចនិយាយថា ជាសំណុំមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រច្រើនតំបន់ឆ្នេរនៅដាច់ពីគ្នា៖ អាស៊ីខាងកើត, អាស៊ីខាងត្បូង និងមជ្ឍឹមបូព៌ាដែលជាតំបន់ដ៏ធំមួយថិតនៅចន្លោះទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប-អាស៊ី។ តំបន់ជុំវិញឆ្នេរជាទីកំណើតនៃអរិយធម៌បូរាណបំផុតលើពិភពលោក។ តំបន់ទាំងបីនោះសុទ្ធសឹងបានអភិវឌ្ឍអរិយធម៌ដំបូងបំផុតនៅលើដី មានជីរជាតិនៃខ្ពង់រាបក្បែរទន្លេ។ អរិយធម៌នៅតំបន់មេសូប៉ូតាមី, ខ្ពង់រាបនៃប្រទេសឥណ្ឌា និង នៅប្រទេសចិន មានលក្ខណះប្រហាក់ប្រហែលគ្នាផ្លាស់ប្តូរទៅវិញទៅមកនូវ បច្ចេកវិទ្យានិងគំនិត ដូចជា គណិតវិទ្យា និងផលប្រយោជន៍។ សញ្ញាណផ្សេងទៀតដូចជាអក្សរ អាចត្រូវបានអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់នីមួយៗ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ បណ្តាទីក្រុង, បណ្តារដ្ឋ និងបណ្តាអាណាចក្រផងដែរ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍លើវាលរាបទាំងនោះ។ទ្វីបអាស៊ីមានប្រវត្តិមួយយ៉ាងចាស់។អារិយធម៌ធំដំបូងចាប់កំណើតនៅទ្វីបនេះដូចជាប្រទេចិនប្រទេសឥណ្ឌានិង ភូមិភាគមេសូប៉ូតាមី ។ ពីព្រោះទ្វីបនេះជាទ្វីបមួយធំអ្នកប្រាជ្ញចែកវាជាបួនផ្នែក៖

  • អាស៊ីខាងកើត
  • អាស៊ីខាងលិច
  • អាស៊ីខាងជើង
  • អាស៊ីខាងត្បូង

ប្រវត្តិរបស់ទ្វីបអាមេរិកផ្តើមឡើងបាន៨០០០ឆ្នាំជាមួយប្រជាជនTolteca។ នៅសតវត្សន៍ទី ៩គ.ស. មានប្រជាជនថ្មីហៅថា Mayaដែលមានការសរសរ និងប្រតិទិនមួយដែលល្អបំផុតក្នុងប្រវត្តិរបស់ពិភពលោក។ គេបានរកឃើញលេខ០ដែលជួយដល់ការអភិវឌ្ឃ។

                                               

វិគីភិឌា:WikiProject History/Outreach

The Outreach Department acts as a central location for various member outreach work, including project newsletters, recruitment and welcoming banners, and other related initiatives. The newsletter hasnt really been organized yet. A concept issue is available.

ខេត្តផុងសាលី
                                               

ខេត្តផុងសាលី

ខេត្តផុងសាលី ជាខេត្តមួយនៅភាគខាងជើងប្រទេសឡាវ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅផុងសាលី។ ខេត្តនេះទទួលឥទ្ឋិពលប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងខ្លាំងពីប្រទេសចិន។ ខេត្តផុងសាលីជាច្រកជំនួញយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការនាំចេញឈើហ៊ុបទៅចិន និងនាំចូលផលិតផលសំរេចច្រើនប្រភេទពីចិន។ គេឃើញមានក្រុមហ៊ុនផលិតទំនិញរបស់បរទេសជាពិសេសចិន មួយចំនួននៅក្នុងខេត្តនេះ។

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →