Back

ⓘ កាល​បរិច្ឆេទ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កម្ពុជា




                                               

កុមារកម្ពុជា

ស្ថានភាពកុមារអនាថានៅកម្ពុជា និងការតស៊ូក្នុងជីវិត នៅ​ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ជាពិ​សេ​សនៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុងភ្នំពេ​ញ យើង​សង្កេត​ឃើ​ញនៅ​តែមាន​ក្មេងអ​នាថា ​ក្មេង​រើសសំ​រាម និងក្មេង​សុំទានជា​ច្រើន។​ នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០០១​ អង្គ​ការស​ហប្រជាជា​តិបានធ្វើ​ការវា​យតំលៃថា​ នៅលើពិ​ ភ​ពលោក​ចំនួន​ក្មេងតាម​ចិញ្ចើ​មថ្នល់​ដែលមា​នអាយុ​ពី៣​-១៨​ឆ្នាំមានកា​រកើន​ឡើងជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​។ ប្រមា​ណជា៤០%​នៃក្មេង​ទាំងនោះ ​គឺគ្មានផ្ទះ​ស្នាក់​នៅ ​ហើយ៦​០%​ទៀតធ្វើ​ការដើ​ម្បីផ្គត់​ផ្គង់គ្រួសា​ររបស់​ពួក ​គេ។ តាម​ប្រភពមួ​យចំនួ​នទៀត​បានធ្វើការ​ប៉ាន់ប្រ​មាណថា ​ចំនួន​ទាំងនេះនឹ​ងមាន​ការកើ​នឡើង​ទៅដ​ល់ ​៨០០​លាន​នាក់​នៅឆ្នាំ​២០២០​។ តើ​ក្មេង​តាមចិ​ ...

                                               

ឥន្ទរាជា

​ ព្រះចៅ ឥន្ទរាជា រឺ ពញាព្រែក រឺ ឥន្ទកុមារ សំស្ក្រឹត: ឥន្ទ្ររាជា គ.ស ១៣៥៩-១៣៨៤ រឺ ១៣៩២-១៤១៧ រជ្ជកាល គ.ស ១៣៨៤ រឺ ១៤១៧ ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យ នៅមហានគរ ក្នុងឆ្នាំជូត ឆស័ក ព.ស. ១៩២៨, គ.ស. ១៣៨៤ ក្នុងជន្មាយុ ២៥ ឆ្នាំ។ ពញាព្រែក ទ្រង់ព្រះនាមជា សម្ដេចព្រះឥន្ទរាជារាមាធិបតី ខ្លះ ហៅថា ព្រះឥន្ទកុមារ ។ បើតាមឯកសារមហាបុរខ្មែរ។

                                               

វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិព្រឹក្ស(ព្រែកគយចាស់)

វត្តទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្ស ចាប់ផ្តើមកសាងក្នុង ព.ស.២០៤៦ គ.ស.១៥០២។ ដោយយោងទៅតាមឯកសារការកសាងវត្ត ទក្ខិណាវ័នពោធិ៍ព្រឹក្សឆ្លងកាត់ជាច្រើនដំណព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការវត្ត។ តែការគ្រប់គ្រងនិងការកសាងវត្តរបស់ព្រះចៅអធិការមួយអង្គៗពីដំបូងរហូតមកមិនបានកត់ត្រាទុកទើបមកដល់ដំណព្រះតេជគុណព្រះចៅអធិការទី ២០ ដូចមានរាយនាមខាងក្រោមនេះ។ ១-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ភឿក‌‌ ២-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ អ៊ិន ៣-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់សោ ៤-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់សាក់ ៥-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់ហ៊ឹម ៦-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ស៊ើងពេជ្រ ៧-ព្រះឧប្បជ្ឈាយ៍ ថាច់គុង ៨-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់ព្រហ្ម ៩-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់សឹម ១០-ព្រៈចៅអធិការ ថាច់ស្រង ១១-ព្រៈចៅអធិការ ត្រឹងប៉ែល ១២-ព្រៈចៅអធិការ ឡ ...

                                               

ផ្សារក្ដាម (កែប)

គម្រោង​ទេសចរណ៍ ការធ្វើឲ្យ​ប្រសើរឡើង​ផ្នែក​បរិស្ថាន​នៅ​តំបន់​ផ្សារ​ក្តាម ខេត្ត​កែប បាន​បើក​ការដ្ឋាន​ជា​ផ្លូវកា​រហើយ កាលពី​ថ្ងៃទី​២១ ខែវិច្ឆកា ដែលមាន​លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងទេសចរណ៍ និង​លោក កែ​ន សត្ថា អភិបាលខេត្ត​កែប អញ្ជើញ​ចូលក្នុង​ពិធីបើកការដ្ឋាន​នេះ​។ ពិធីបើកការដ្ឋាន​គម្រោង​ទេសចរណ៍ ការធ្វើឲ្យ​ប្រសើរឡើង​ផ្នែក​បរិស្ថាន​នៅ​តំបន់​ផ្សារ​ក្តាម ខេត្ត​កែប គ្រោង​ចំណាយ​ថវិកា ៩៥​ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក ក្នុង​គម្រោង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ទេសចរណ៍ សម្រាប់​កំណើន​ប្រកបដោយ​បរិយា​ប័ន​ក្នុង​មហាអនុតំបន់មេគ​ង្គ​នៃ​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ​។​

កាល​បរិច្ឆេទ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កម្ពុជា
                                     

ⓘ កាល​បរិច្ឆេទ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កម្ពុជា

នៅលើ​ជ្រោយ​ឥណ្ឌូចិន​យើង​នេះ ជនជាតិខ្មែរ​ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​អម្បូរ​មន-ខ្មែរ ជា​ជនជាតិ​ចាស់​ជាងគេ ហើយ​ជនជាតិ​នេះ​មាន​វប្បធម៌-អារ្យធម៌​របស់ខ្លួន​ផ្ទាល់​យ៉ាងហោចណាស់​ក៏​ពីរ​ វាង ១ លាន​ឆ្នាំ និង ៦៨០.០០០ ឆ្នាំមុន​គ.ស​មកហើយ​ដែរ ។ វប្បធម៌​នេះ​មាន​ការវិវត្ត​ពី​សម័យមួយ​ទៅ​សម័យមួយ​ពី​ភាពសម្បូរ​បែប​ដល់​ភាព ​លូតលាស់​រុងរឿង​លើ​គ្រប់​វិស័យ ។ ដោយ​ផ្អែកលើ​ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ ដែលជា​សមិទ្ធផល​នៃ​សង្គម កាលប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​កម្ពុជា​ត្រូវគេ​បែងចែក​ជា​ពីរ​សម័យកាល គឺ​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ គេ​អាច​ចែក​កាល ឬ​យុគនីមួយៗខាងលើនេះ​ជាច្រើន​កង់​ថែមទៀត ដូចជា​សម័យ​ថ្ម​បរម​បុរាណ សម័យ​ថ្ម​ក្រួស​បំបែក សម័យ​លោហធាតុ សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​យុគ​បុរាណ យុគកណ្តាល និង​យុគ​ទំនើប ។ ក្នុងសម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​បាន​កើតឡើង​ចាប់ពី​រវាង​ប្រមាណ ១ លាន​ឆ្នាំ និង ៦៨០.០០០ ឆ្នាំ​រហូតដល់​ស.វ​ទី ១ មុន​គ.ស មនុស្ស​ខ្មែរ​ពុំទាន់​ចេះ​ប្រើ​តួអក្សរ​កត់ត្រា​សម្រាប់​ម​នុស្ស​ជំនាន់​ ក្រោយ​នូវ​រឿងរ៉ាវ​សាសនា​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​នៅឡើយ​ទេ ។ គេ​គ្រាន់តែ​ចងចាំ​ដោយ​ការ​ទន្ទេញ​ចាំមាត់​នូវ​រឿងរ៉ាវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ សង្គម​គ្រួសារ​តែប៉ុណ្ណោះ ។ បរិបទ​វប្បធម៌​ខាងលើនេះ គេ​អាច​ប្រៀប​នឹង​សហគមន៍​ខ្មែរលើ ដូចជា​ព្នង ទំពួន​ជាដើម​ដែល​គ្មាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សរសេរ​ដោយ​មានតែ​ការបញ្ជាក់​ពី​ ថ្ងៃខែ​របស់ខ្លួន ។ ខុសពី​សម័យមុន​សម័យ​កាល​ទី ២ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចាប់ផ្តើម​ឡើង​នៅ​ស.វ​ទី ១ នៃ​គ.ស គឹជា​សម័យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ក្នុង​សម័យនេះ​ខ្មែរ​យើង​មាន​អក្សរ​ប្រចាំ​ជាតិ​របស់ខ្លួន​ដោយ​អ្នកដឹកនាំ​ បាន​ខ្ចី​តួអក្សរ​ឥណ្ឌា​មក​ចងក្រង​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែ​ការប្រើប្រាស់​តួរ​អក្សរ​នៅ​ពុំទាន់​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ចូល​គ្រប់​ ច្រកល្ហក​ពេញ​ប្រទេស​នៅឡើយ​ទេ ។ នា​សម័យ​ដើម​នោះ វា​ជា​បុព្វសិទ្ធិ​របស់​អ្នកដឹកនាំ​កំពូល ឬក៏​របស់​អ្នកលក់ដូរ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ុណ្ណោះ ។ ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុ​ជាមាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រចាំ​ជាតិ​របស់ខ្លួន​ជាង ២០០០ ឆ្នាំ​មកហើយ ។ រីឯ​ការប្រើប្រាស់​តួអក្សរ​ក៏មាន​ចំណាស់​ដូចគ្នា​ដែរ ទោះបីជា​នាគ្រា​បឋម​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ការអប់រំ​ការបង្រៀន​អក្សរ ឬ​ការផ្សព្វផ្សាយ និង​ការប្រើប្រាស់​តួអក្សរ​ពុំទាន់​មាន​លក្ខណៈ​ទូលំទូលាយ​ក៏ដោយ ។ សូម​កុំភ្លេចថា​អក្សរ​នេះហើយ មិន​គ្រាន់តែ​ជា​ឧបករណ៍​សម្រាប់​កត់ត្រា​ព្រឹត្តិការណ៍​ក្នុងសង្គម​ប៉ុណ្ណោះ ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ​ជា​យាន​សម្រាប់​ផ្សព្វផ្សាយ​នូវ​មនោគមន៍វិជ្ជា សាសនា និង​ជា​មធ្យោបាយ​សម្រាប់​ពង្រីក​អំណាចកណ្តាល​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ ឬ​អ្នកដឹកនាំ​សង្គម ។ ការរៀបរាប់​ខាងលើនេះ​បាន​បញ្ជាក់ថា​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ ការផ្សាយ​សាសនា ជាពិសេស​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធ សាសនា​ដែល​អាជ្ញាធរ​បាន​អនុវត្ត​នា​សម័យ​នគរ ភ្នំ​ពីស.វ​ទី ១ ដល់ ៧ មិនបាន​សំដៅ​តែ​មនុស្ស​យើង​នៅតាម​ទីក្រុង គឺត្រូវធ្វើ​ឡើង​នៅ​គ្រប់​ខេត្ត​តំបន់​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ព្រះរាជា​ខ្មែរ ហើយ​ការអនុវត្ត​នេះ​ពុំ​អាច​នឹង​ធ្វើឡើង​បានទេ​ប្រសិនបើ​ពុំមាន​អក្សរ​ សម្រាប់​ចែង​ជា​ច្បាប់ បញ្ញត្តិ ឬ​បទបញ្ជាផ្សេងៗបាន ។

                                     
  • ឯកស រ: Circularearthworkcambodia.km.jpg ក រច ក លបរ ច ឆ ទ ក ប ន ន រ ងភ ន ន ឯល អ ងស ព នន ភ គព យព យ កម ព ជ ប នសឱ យឃ ញថ ឧបករណ ធ វ អ ព ថ មម នច ប ត ងព
  • ក លបរ ច ឆ ទ ដ ប ងគ បង អស ន កម ព ជ ក ណត ត រ ប រ ណវ ទ យ សម រ ប សម យន រវ ងសវ កញ ញ ន ងយ គដ កន ម នក ណត ដ ចគ ន ស ថ ន យ ប រ ប រវត ត
  • ព ឆ ន ដល ជ ដ ន ក ក ល រ ងរ ង ប ផ ត របស ប រវត ត ស ស ត រ កម ព ជ ដ ល ព ធ ល ប ម ន មក ក ន ង ប រវត ត ស ស ត រ ជ ត ហ យ ដ ល ផ ត ម ឡ ង ដ យ
  • យ ងណ ៗ ន ឆ ន កម ព ជ ប នរ បច ក រប ឆ ន តរ សប រធ នភ ម ល កដ ប ង ន សម យប រ ប រវត ត ស ស រ ត គ ព លដ លព ទ ន ម នព ក យ ភ ម ន ឡ យ
  • ក រណ ន ម ន ស រ ស ខ ន ណ ស ដល ប រវត ត ស ស ដ រ ខ ម រ ហ យ ម នន យថ ក រ ង ខ ម រ ទ ងន ប នកក តឡ ង ម ន វប បធម ប រ ប ប ឥណ ឌ ពលរដ ឋ កម ព ជ ដ ល សម គ ល
  • សម រ ប ក រស ក ស ប រវត ត ស ស រ ត ប រ ណរបស ប រទ ស កម ព ជ ស ល ច រ កទ ងន គ ជ ឃ ល ងរតនសម បត ត ដ ព តប រ កដសម រ ប អ នកស រ វជ រ វ អ ព ប រវត ត ស ស រ ត សម យប រ ណ ស ល ច រ កវត តផ គ
  • នគរ ច នឡ ស ថ តន ព ក កណ ត ល ន ត បន ទន ល ម គង គ អន វត តន គ លនយ ប យ ធ រ ស ស រ ត ស - វ ទ នគរ ច នឡ ប កប ក ជ ព រ គ ច នឡ ទ កល ច ន ង ច នឡ ដ គ ក
  • ប រ ស ទភ ន ក រវ ន រ ជធ ន អង គរ កម ព ជ ប រ ស ទភ ន ក រវ ន ជ ស ថ បត យកម មខ ម រដ លកស ងឡ ងន ព ក កណ ដ លសតវត សទ ត មរចន បថប យ ន ន សម យអង គរ ព អត ត ក ល ស ថ តក ន ង ខ ត តនគររ ជ
  • ប ព ម ពផ ស យជ ភ ស អង គ ល ស ដ លជ មធ យ ប យម យដ ម ប ចងច ព អត ត ក ល រលកទ ម យន ក ណត ប រវត ត ខ ម រក រហមប នច ប ផ ត មល ចឡ ងន ច ងទសវត សឆ ន ន ងឆ ន
  • របស កម ព ជ ជ ច រ នទសវត សមកហ យ ហ យត បន ន ប រ កដជ ជ ទ ត ងដ លគ ប នស ម នទ កថ ជ ទ ត ងន រ ជធ ន ជ ច រ នន វ ន វ ន ត រ វប នគ ច ត ទ កថ ជ នគរខ ម រដ ប ង ក ល

Users also searched:

...
...
...